فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از جمله موضوعات مغفول در پژوهش­های معاصر، تاثیر جدایی هرات به­واسطۀ عهدنامۀ صلح پاریس (1273ق/ 1857م) بر حیاتِ اقتصادی خراسان طی سه دهه بعد از آن محسوب می­گردد. هدف از این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی، پاسخ به این پرسش ­می­باشد که موضوعات اقتصادی متاثر از این افتراق چه بوده و چه ثمراتی را بر زندگانی مردم خراسان به دنبال داشته است؟ با وجود قِلَتِ منابع در این­ زمینه و مبتنی بر نگاهی جزئی­نگر و با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، یافته­ها حاکی از آن است که مهم­ترین تاثیر، انسدادِ مسیر تجاری شرق به غرب و بالعکس بود که در پی آن شهرهای خراسان از مزایای داد و ستدهای تجاری محروم گردیدند. همچنین کاهشِ رونقِ کاروانسراها و موقعیت‌های شغلی حاصل از آن، تغییر کاربری زمین­های کشاورزی مبنی بر کشت تریاک و استقبال از تجارت این محصول و در نهایت رواج اجناسِ روسی و افزایش قیمتِ کالاها از جمله مسائل تاثیرگذار بر حیات اقتصادی خراسان در دوره زمانی 1273ق تا 1313ق محسوب می­گردد. در این بین نقش سیاست­گذاری­های انگلیس در راستای منافعی همچون ایجاد حریمی امن برای هند و نیز کسب درآمدهای تجاری مبنی بر انسداد گذرگاه هرات و توجه به خلیج فارس برای مبادلات، حائز اهمیت می­باشد..