صرف فعل در گویش رودانی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 کارشناس ارشد فرهنگ و زبان‌های باستانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22103/jis.2021.14420.1954
چکیده

رودانی گویش مردم شهرستان رودان، از توابع استان هرمزگان است که دارای گونه‌های متعددی از جمله جغینی، پاکوهی، رودخانه‌ای، برنطینی، آبنمایی و خوراجی است. این گویش متعلق به مجموعۀ گویش‌های بشگردی است و یکی از گویش‌های ایرانی نوِ جنوب غربی به شمار می‌رود. این مقاله به بررسی صرف فعل در این گویش می‌پردازد. داده‌های پژوهش به شیوۀ میدانی، از طریق مصاحبه با گویشوران از گروه‌های مختلف سنی، تحصیلی و جنسیتی گردآوری شده‌است. در این پژوهش مقولات مادۀ فعل، تکواژهای تصریفی فعل، انواع فعل از نظر زمان، وجه، نمود و نوع ساختمانی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. براساس یافته‌های این پژوهش، مهم‌ترین ویژگی‌های صرف فعل، کاربرد گونه­ای از ساخت کنایی (ارگاتیو) در ماضی­های متعدی است. وجود نوعی مضارع درجریان  که با استفاده از مصدر ساخته می‌شود از دیگر مختصات این گویش است. همچنین hasten «هستیدن» در این گویش هم در مضارع اخباری و هم در ماضی ساده صورت­های واژه­بستی و صورت­های منفصل دارد.