اعتبارسنجی شواهد تاریخی کرزن دربارۀ دریاهراسی ایرانیان

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه جکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22103/jis.2020.14926.1985
چکیده

کرزن سیاستمدار و نویسندۀ انگلیسی با آوردن دو شاهد‌مثال از قرون هشتم و نهم هجری-حافظ شیرازی و عبدالرزاق سمرقندی- ایرانیان را دریاترس و فاقد روحیه دریانوردی می‌داند. این تحقیق در صدد است با گردآوری داده‌ها به روش کتابخانه ای و تحلیل آن‌ها، وضعیت فعالیت دریایی ایرانیان را در قرن هشتم و نهم هجری قمری با تکیه بر منابع داستان های مورد استفاده کرزن و منابع پشتیبان دیگر- به ویژه سفرنامۀابن‌بطوطه- روشن کند. بر اساس این پژوهش اظهارنظرهای کرزن درباره دریا هراسی ایرانیان قابل نقد است؛ او بر اساس شواهد ناکافی و نادیده گرفتن داده‌هایی که ازقضا در منابع مورداستفادۀ او هم موجود است قاعده‌ای کلی ساخته است؛ این درحالی است که مشاهدۀ دقیق این منابع و منابع هم‌عصر آن‌ها مؤید این است که به‌رغم اضطراب تعداد کمی از ایرانیان -که برای اولین بار دریا را می‌دیدند اقشار بسیاری از آن‌ها در قرون هشتم و نهم هجری قمری در عرصه دریاها مشغول فعالیت بودند.

کلیدواژه‌ها