طراحی مدل عوامل اثرگذار بر شکل‌گیری جوامع یادگیری حرفه‌ای اثربخش در معلمان تربیت‌بدنی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، گروه آموزش تربیت‌بدنی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید چمران، تهران، ایران

2 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایوانکی، ایوانکی، سمنان، ایران

3 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.48310/tpd.2025.18668.1870
چکیده

پیشینه و اهداف: در سال‌های اخیر، جوامع یادگیری حرفه‌ای به‎ عنوان یکی از مؤثرترین رویکردهای توسعه حرفه‌ای معلمان، مورد توجه نظام‌های آموزشی قرار گرفته‌اند و از همین رو جنبه ‏های مختلف آن مورد مطالعه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف تدوین مدل عوامل مؤثر بر شکل‌گیری جوامع یادگیری حرفه‌ای اثربخش در تربیت‌بدنی، انجام شده است. روش‌ها‌: روش تحقیق آمیخته و مبتنی بر پارادایم عملگرایانه بوده و از رویکرد اکتشافی-بنیادی و استفهامی بهره گرفته است. داده‌ها از طریق روش‌های میدانی و کتابخانه‌ای جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری-تفسیری (ISM) تحلیل شدند. مشارکت‌کنندگان شامل خبرگان و متخصصان تربیت‌بدنی بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. در مرحله نخست، تحلیل مضمون با استفاده از روش براون و کلارک (2006) انجام شد که منجر به شناسایی نه مضمون اصلی شد. سپس در مرحله دوم، با روش  ISM، روابط بین مضامین، سطح‌بندی گردید. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که «فرهنگ اعتماد و احترام متقابل» در ضعیف ‏ترین سطح تأثیرگذاری و «توسعه حرفه‌ای فردی و جمعی» بیشترین نقش را در شکل‏ گیری جوامع یادگیری حرفه‏ ای دارد. نتیجه‌گیری: مدل ارائه‌شده بیانگر آن است که شکل‌گیری جوامع یادگیری حرفه‌ای در تربیت‌بدنی، فرایندی چندبعدی است که نیازمند توجه به عوامل مختلفی همچون یادگیری، توسعه حرفه‌ای، فرهنگ سازمانی، همکاری، رهبری و نوآوری نیاز دارد. این مدل می‌تواند به سیاست‌گذاران و معلمان در توسعه این جوامع کمک کند.