الگوی یکپارچه منتورینگ الکترونیکی: پیوند مهارتهای انسانی و فناوری برای یادگیری تحولآفرین
نویسندگان
1 استاد، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران
3 استاد گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 استاد، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.48310/tpd.2025.18814.1876چکیده
پیشینه و اهداف: منتورینگ الکترونیکی بهعنوان رویکردی نوین در توسعه حرفهای و یادگیری سازمانی، با تلفیق فناوری و تعاملات انسانی، نقش مهمی در بهبود فرایندهای آموزشی ایفا میکند. با وجود گسترش پژوهشها در این حوزه، ادبیات موجود با پراکندگی مفهومی مواجه است و الگوی یکپارچهای برای تبیین عوامل مؤثر بر منتورینگ الکترونیکی در مؤسسههای آموزش عالی ارائه نشده است. ازاینرو، هدف پژوهش حاضر طراحی و تبیین یک الگوی پارادایمی منتورینگ الکترونیکی با تأکید بر پیوند مهارتهای انسانی و فناوری در راستای تحقق یادگیری تحولآفرین است. روشها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است و با رویکرد فراترکیب انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ بود. پس از جستوجوی نظاممند منابع و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۲ مطالعه بهعنوان نمونه نهایی انتخاب شد. تحلیل دادهها بر اساس مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از الگوی اشتراوس و کوربین انجام گرفت. بهمنظور افزایش اعتبار یافتهها، از راهبرد بازبینی همتایان و تحلیل مجدد کدها استفاده شد که ضریب توافق بین کدگذاریها 7/86 درصد بهدست آمد. یافتهها: در مجموع، ۶۰ کد اولیه و ۷ مقوله اصلی، شناسایی شد. نتایج نشان داد منتورینگ الکترونیکی، تحت تأثیر عواملی همچون زیرساختهای فنی، برنامهریزی و مدیریت، روابط انسانی، توانمندسازی مهارتی، مدلهای ارتباطی، ابزارهای فناوری و نظام ارزیابی قرار دارد. این عوامل در قالب یک مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینهای، مداخلهگر، راهبردها و پیامدها، سازماندهی شدند. نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد موفقیت منتورینگ الکترونیکی در آموزش عالی، مستلزم توجه همزمان به ابعاد فناورانه و انسانی، مدیریت اثربخش و نظام ارزیابی مستمر است. الگوی پیشنهادی میتواند مبنایی برای سیاستگذاری، برنامهریزی و طراحی نظامهای منتورینگ در مؤسسههای آموزش عالی فراهم آورد.
