تأملی بر کارکردهای آئینی ساز سُرنا در فرهنگِ مردم زاگرس
نویسندگان
1 گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.
doi
10.22103/jis.2019.13982.1934چکیده
سازِ سُرنا در بین بسیاری از اقوام و تمدنهای جهان رایج بوده و کارکردهای گوناگونی (رزمی، بزمی و آئینی)، دارد. اما در نزد مردم زاگرُس کارکردهای بیشتر و متفاوتتری دارد. اصولاً سازِ سُرنا، در میان مردم زاگرس، بهویژه مردم لُر و کُرد، از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و با جان و دلِ آنها در پیوند است. از جمله کارکردهای این ساز در فرهنگِ مردمِ زاگرس، میتوان به کارکردِ رزمی، بزمی، تسلی بخشی در سوگ، پیامرسانی، امیدبخشی و کارکرهای اساطیری و رازگونه مانند: طلبِ باران، طلبِ پسر، رهاننده ماه از دست نیروهای اهریمنی، کمک در پیدا شدن جسدِ مفقود شده در رودخانه اشاره کرد. در این مقاله تلاش بر این است با استناد منابع کهن و استمداد از نظریات فلاسفهای مانند ارسطو، افلاطون، شوپنهاور، نیچه و ویلدورانت به این سؤالات پاسخ داده شود که سازِ سُرنا در فرهنگ مردم زاگرس چه کارکردهایی دارد و ریشه و فلسفهی این کارکردها در چیست؟