نشانه های جمع گرایی در غزل سعدی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، کرمان، ایران.
doi
10.22103/jis.2020.13491.1909چکیده
مضامین عاشقانۀ غزل، اغلب مربوط به عاشق و معشوق است و بهندرت مضامینی دربارۀ رقیب دیده میشود. مهمترین مضامین غزل عاشقانه، توصیف عشق، احوال عاشق، وصف معشوقِ خوبرو و ممانعتها و آزارهای رقیب است، اما در غزلهای عاشقانه، خبری از مردم نیست یا حضورشان بسیار نادر است. در غزل سعدی مضامینی مشاهده میشود که در آن مردم حضور دارند، اما این مضامین در غزل دیگر شاعران، بهندرت دیده میشود. یکی از پرسشهای مهم در بررسی شعر این است که چرا یک مضمون در شعر سخنوری کاربرد فراوان یافتهاست و علّت آن در کدام یک از مقولههای زبانی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و غیر آن باید جستوجو شود؟ در این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی، برخی ازمضامین و معانی غزل سعدی، بررسی میگردد تا معلوم گردد که دیدگاه جمعگرایانۀ سعدی، در آفرینش برخی مضامین مؤثر بوده است. بررسی غزلهای سعدی نشان داد که مضمونهای متعدّد دربارۀ اقوام، عوام، خویشان، همسایگان، ساربان و ورود و حضور معشوق در کوی و برزن و بازار و صحرا، از نشانههای توجه سعدی به مردم و اجتماع است.