نگاهی به داستانِ پلاطُس (بردارکردگیِ عیسی مسیح) در کوش‌نامه و سنجشِ آن با متن‌هایِ دیگر

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، خوزستان، ایران.

doi
10.22103/jis.2019.14428.1955
چکیده

در این جستـار می‌کـوشیم تـا ریشه‌هایِ داستانی را که مانوش، سالارِ روم، بـرایِ کوشِ پیل-دندان می‌فرستد، در منابعِ ایرانی جست‌وجو کنیم. در این داستانْ نخستْ به پلاطُس و نقشی که او در تصلیبِ عیسی داشته و به آسمان رفتنِ او اشاره شده است؛ سپس کین‌کشیِ «شمعون»، حواریِ عیسی، از یهودیان پیش کشیده شده و نهایتاً از حیلۀ دو حواری، «ادنی» و «متّی»، برایِ مسیحی ساختنِ رومیان، سخن به میان آمده است. بخشِ نخستِ داستان (به آسمان رفتنِ عیسی) را در سخنِ مانـویان و سرودهایِ بـردارکـردگیِ عیسی در مانویّت می-بینیم. بخشِ دوم (انتقامِ شمعون از یهودیان) در تواریخِ دورۀ اسلامی (تاریخِ بلعمی) به پادشاهیْ از رومیان نسبت داده شده است. بخشِ سوم (حیله ساختنِ ادنی و متّی برای مؤمن کردنِ رومیان) را مطابق با قصص‌الانبیایِ ابواسحاقِ نیشابوری، در کردارِ شمعون می‌بینیم؛ بنابراین، آنچه در کوش‌نامه آمده است، همان روایت مانوی/ایرانی، (آمیخته به عناصری اسلامی) است؛ با این تفاوت که در بخشِ دوم، جابه‌جایی و در بخشِ سوم، شکستگی در رخداد وجود دارد.