بررسی رابطه رهبری پدرانه با بهزیستی عاطفی و توسعه حرفه‌ای معلمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.48310/tpd.2025.17773.1797
چکیده

پیشینه و اهداف: معلمان شایسته از عوامل کلیدی بهبود نظام آموزشی هستند. سبک رهبری تأثیرگذار و برخورداری معلمان از بهزیستی عاطفی موجب ارتقای عملکرد حرفه‌ای پایدار آن‌ها می‏شود، که درنهایت تأثیر مثبتی بر کیفیت آموزش دانش‌آموزان خواهد داشت. این پژوهش به بررسی رابطه رهبری پدرانه در بهزیستی عاطفی و توسعه حرفه‌ای معلمان می‌پردازد. روش‌ها‌: این پژوهش با روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس ابتدایی ناحیه یک شهر کرمانشاه می‎ شود که تعداد آن‌ها 906 نفر است؛ از این تعداد، 479 نفر معلمان مرد و 427 نفر معلمان زن می‌باشند. برای تعیین نمونه، روش نمونه ‏گیری تصادفی ساده به کار برده شد که طبق جدول مورگان 270 نفر (91 نفر مرد و 179 نفر زن) به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده­ ها از سه پرسش‎نامه سبک رهبری پدرانه چنگ و همکاران (2000)، پرسش‎نامه بهزیستی عاطفی ون کاتویک و همکاران (2000) و پرسش‎نامه توسعه حرفه‌ای معلمان نیوجرسی (2014) استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار استنباطی، آزمون t تک‌نمونه‌ای، ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که در سبک رهبری پدرانه، مؤلفه‌های رهبری خیرخواهانه و اخلاق‌مدارانه با بهزیستی عاطفی و توسعه حرفه‌ای معلمان ارتباط مثبت و معناداری دارد. همچنین، تحلیل رگرسیون نشان داد که رهبری اخلاق ‏مدارانه توان پیش‌بینی بهزیستی عاطفی معلمان را دارد. علاوه بر این، رهبری اخلاق‌مدارانه و رهبری قدرت‌طلبانه می‎ توانند توسعه حرفه‌ای معلمان را پیش‌بینی کنند .نتیجه‌گیری: این پژوهش بر تأثیر سبک رهبری پدرانه در ارتقای بهزیستی عاطفی و توسعه حرفه‌ای معلمان تأکید دارد. نتایج نشان می‌دهد که سبک رهبری پدارانه با ایجاد محیطی سازنده و حمایتگر، معلمان را برای ایفای مؤثرتر نقش تعلیم و تربیت آماده می‌کند. پیشنهاد می ‏شود مدیران با بهره‌گیری از اصول رهبری پدرانه شرایطی فراهم کنند که توسعه پایدار و کیفیت مطلوب نظام آموزشی تحقق یابد.