بررسی رابطه رهبری پدرانه با بهزیستی عاطفی و توسعه حرفهای معلمان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.48310/tpd.2025.17773.1797چکیده
پیشینه و اهداف: معلمان شایسته از عوامل کلیدی بهبود نظام آموزشی هستند. سبک رهبری تأثیرگذار و برخورداری معلمان از بهزیستی عاطفی موجب ارتقای عملکرد حرفهای پایدار آنها میشود، که درنهایت تأثیر مثبتی بر کیفیت آموزش دانشآموزان خواهد داشت. این پژوهش به بررسی رابطه رهبری پدرانه در بهزیستی عاطفی و توسعه حرفهای معلمان میپردازد. روشها: این پژوهش با روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مدارس ابتدایی ناحیه یک شهر کرمانشاه می شود که تعداد آنها 906 نفر است؛ از این تعداد، 479 نفر معلمان مرد و 427 نفر معلمان زن میباشند. برای تعیین نمونه، روش نمونه گیری تصادفی ساده به کار برده شد که طبق جدول مورگان 270 نفر (91 نفر مرد و 179 نفر زن) بهعنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از سه پرسشنامه سبک رهبری پدرانه چنگ و همکاران (2000)، پرسشنامه بهزیستی عاطفی ون کاتویک و همکاران (2000) و پرسشنامه توسعه حرفهای معلمان نیوجرسی (2014) استفاده شد. تحلیل دادهها با استفاده از آمار استنباطی، آزمون t تکنمونهای، ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه صورت گرفت. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که در سبک رهبری پدرانه، مؤلفههای رهبری خیرخواهانه و اخلاقمدارانه با بهزیستی عاطفی و توسعه حرفهای معلمان ارتباط مثبت و معناداری دارد. همچنین، تحلیل رگرسیون نشان داد که رهبری اخلاق مدارانه توان پیشبینی بهزیستی عاطفی معلمان را دارد. علاوه بر این، رهبری اخلاقمدارانه و رهبری قدرتطلبانه می توانند توسعه حرفهای معلمان را پیشبینی کنند .نتیجهگیری: این پژوهش بر تأثیر سبک رهبری پدرانه در ارتقای بهزیستی عاطفی و توسعه حرفهای معلمان تأکید دارد. نتایج نشان میدهد که سبک رهبری پدارانه با ایجاد محیطی سازنده و حمایتگر، معلمان را برای ایفای مؤثرتر نقش تعلیم و تربیت آماده میکند. پیشنهاد می شود مدیران با بهرهگیری از اصول رهبری پدرانه شرایطی فراهم کنند که توسعه پایدار و کیفیت مطلوب نظام آموزشی تحقق یابد.