واکاوی مؤلفهها و شاخصههای مطلوب تربیتِمعلمانِ آینده برای دستیابی به ساحت علمی–فناورانه
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران
2 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665 تهران، ایران
doi
10.48310/tpd.2025.18092.1828چکیده
هدف: واکاوی مؤلفهها و شاخصههای مطلوب تربیتمعلمان آینده برای دستیابی به ساحت علمی–فناورانه، هدف اصلی پژوهش حاضر است. روشها: از رویکرد کیفی و روش پژوهش داده بنیاد استفاده شد. میدان مطالعه و پژوهش به دو گروه عمده تقسیم شد؛ گروه اول: بهینه کاوی و مروری بر پیشینه پژوهش که مشتمل بود بر کلیه مقالات، مجلات و کتابهای در دسترس مربوط به مدارس آینده و شیوههای تربیتِ معلمِ آینده بر اساس ساحت علمی و فناوری. و گروه دوم: شامل متخصصان و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت، اعضای هیئتعلمی دانشگاه فرهنگیان، مدیران و معلمان مدارس بود. در بخش اول، نمونه متناسب با هدف پژوهش از منابع موجود در پایان نامهها، طرحهای پژوهشی و مقالات موجود در پایگاههای اطلاعاتی همچونMagiran, ERIC, ProQues, Scopus, springer, Irandoc, Science Direct انتخاب شد و در بخش دوم بهصورت هدفمند و گلوله برفی، 18 نفر تعیین گردید. تحلیل دادهها، در بخش نخست به روش شبه نظام مند و در بخش دوم با بهرهگیری از نظریه داده بنیاد، الگوی چارمز و برایانت (2010) انجام گرفت و مدل پارادایمی پژوهش به دست آمد. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که از مهمترین عوامل علّی میتوان به سرمایه علمی معلمان و تقویت آن، فرهنگ پژوهش محوری، سرمایه خلاق، فرهنگ فناوری و آیندهنگری، نگرش کارآفرینانه در مدارس و نظارت و ارزیابی دروس اشاره کرد. نتیجهگیری: این پژوهش نشان داد که برای تربیت معلمان در راستای دستیابی به ساحت علمی-فناورانه، نیاز به یک رویکرد جامع و همهجانبه است که شامل عوامل فردی، سازمانی و اجتماعی باشد. توصیه میشود که نتایج این پژوهش در طراحی برنامههای تربیتمعلم و سیاستگذاریهای آموزشی موردتوجه قرار گیرد.