نقش نسخه‌های خطی در گفتگوی تمدنها با محوریت برنامة حافظه جهانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و کارشناس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2 دانشجوی دکترای علوم کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و مدیر گروه فراهم آوری مخطوطات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

doi
چکیده

پس از طرح نظریه «برخورد تمدنها»، نظریه «گفتگوی تمدنها» در مقابل آن مطرح شد، که مورد توجه پژوهشگران و سازمانهای بین‌المللی قرار گرفت. عنصر ارتباط، زیربنای تمدن بوده و پیدایش نسخه‌های خطی، نقش مؤثری در ارتباط نوشتاری و تمدن بشری داشته است. ابعاد مختلف نسخه‌های خطی از قبیل: ابعاد علمی، فرهنگی، هنری، اخلاقی، عرفانی و معنوی، نقش سازنده‌ای در ارتباط و گفتگو دارند. بویژه بُعد هنری نسخه‌های خطی بیشتر از بقیه در گفتگوی تمدنها نقش دارد، زیرا هنر، زبان مشترک فرهنگها و جهانی است و کارکردهای متنوعی دارد. حفظ و نگهداری نسخه‌های خطی در اکثر کتابخانه‌ها، مراکز علمی و پژوهشی دنیا بویژه موزه‌های کشورهای مختلف، اعتقاد و احترام به گفتگوی تمدنها محسوب می‌شود. به عنوان مثال، قرآن کریم که نسخه‌های خطی و هنری آن کثیر و مورد توجه همگان است، خود کتاب گفتگوست. از طرفی، برنامه حافظه جهانی، یکی از برنامه‌های بین‌المللی است که نقش مؤثری در اشتراک اندیشه‌ها، فرهنگها، آثار هنری، احیای تاریخ و ... داشته، نقطه اشتراک و پل ارتباطی فرهنگها در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود. از شاخه‌های اصلی این برنامه، کمک به حفظ نسخه‌های خطی نفیس سراسر جهان، اشاعه و ثبت بین‌المللی آن است.