واکاوی موانع و پیشران‌های دوره سوادآموزی در استان همدان با تأکید بر نقش حرفه ای آموزشیاران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، رشته مطالعات برنامه درسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.48310/tpd.2025.17489.1766
چکیده

هدف از پژوهش حاضر واکاوی موانع و پیشران‌های دوره سوادآموزی در استان همدان با تأکید بر نقش حرفه‌ای آموزشیاران (شهرستان کبودراهنگ، اسدآباد و رزن) بود. این پژوهش ازلحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است و با شیوه آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام‌ شد. جامعه موردمطالعه سؤال 1 و 3 شامل افراد بی‌سوادی که برای سوادآموزی مراجعه نکرده‌اند (جهت بررسی موانع) و افرادی که در دوره‌های سوادآموزی شرکت کرده‌اند (جهت بررسی پیشران­ها) بودند. جامعه موردمطالعه سؤال 2 ، کارشناسان و افرادی که با سوادآموزی در استان همدان همکاری داشته‌اند بود. نمونه برای مصاحبه افراد بی‌سواد و همچنین افرادی که در دوره‌های سوادآموزی شرکت کرده‌اند در شهرستان‌های کبودراهنگ، اسدآباد و رزن بود که درنهایت 30 نفر بودند. نمونه‌گیری هدف‎مند-گلوله برفی برحسب کفایت نمونه بود. نمونه دوم 8 نفر از متخصصان بودند که اعتباریابی مؤلفه‌ها را انجام دادند و نمونه نهایی 45 نفر از افراد بی‌سوادی که برای سوادآموزی مراجعه نکرده‌اند و افرادی که در دوره‌های سوادآموزی شرکت کرده‌اند بود که بر اساس روش تعیین حجم نمونه جی پاور 45 نفر تعیین‌ شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات فیش‌برداری، مصاحبه نیمه ­ساختاریافته و پرسشنامه محقق ­ساخته بود. داده‌ها از طریق تحلیل مضمون؛ روش CVR و شاخص‌های آمار توصیفی، آزمون تی­تک نمونه ­ایی و آزمون فریدمن تحلیل شد. نتایج این پژوهش 32 مانع و 29 پیشران را برای دوره سوادآموزی در شهر همدان معرفی کرده است. در برنامه‌ریزی‌های آینده می‌توان با بهره‌گیری از این موانع و پیشران‌ها زمینه بهبود کیفیت دوره‌ها و حضور سوادآموزان را فراهم آورد.