فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدیریت و حفاظت موثر جمعیت‌‌های حیات‌وحش به درک و پیش‌‌بینی انسان به ارتباطات زیستگاه حیات‌وحش وابسته است. تعیین پراکنش گونه برای حفظ و مدیریت جمعیت‌‌ها، به‌ویژه برای گونه‌های در حال تهدید یک امر ضروری است. این مطالعه به‌منظور ارزیابی مطلوبیت زیستگاه کاراکال و عوامل مؤثر بر پراکنش آن در استان یزد انجام شد. به‌منظور مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه کاراکال (Caracal caracal) از بهار 1400 تا بهار 1402 از رویکرد حداکثر بی‌نظمی موجود در نرم‌افزار مکسنت استفاده شد. لایه‌های اطلاعاتی تعیین‌شده به‌عنوان متغیرهای مؤثر بر پراکنش کاراکال شامل ارتفاع از سطح دریا، جهت شیب، درصد شیب، خاک، کاربری اراضی، اقلیم، منابع آب، فاصله از جاده‌های آسفالت، فاصله از شهرها و سکونتگاه‌ها بودند. داده‌های حضور با بازدید میدانی در سطح استان جمع‌آوری و وارد نرم‌افزار مکسنت شد. سپس ارتباط آن با نقشه‌های رقومی شده، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بررسی نشان داد که حدود 5/12 درصد (381437 هکتار) از وسعت استان یزد، زیستگاه مطلوبی برای کاراکال است. همچنین براساس نقشه مطلوبیت زیستگاه، کاراکال‌ ارتفاع 1000 تا 1800 متر از سطح دریا و شیب 10 تا 30 درصد را ترجیح می‌دهد. به‌علاوه متغیرهای وجود منابع آبی (چشمه‌ها)، مراتع خوب و دامنه شمالی از عوامل مؤثر بر حضور این گونه می‌باشند. ارزیابی مدل با سطح زیر منحنی ROC برابر 0/994، نشان‌دهنده قدرت تشخیص بسیار عالی می‌باشد. زیستگاه‌های مطلوب کاراکال بیشتر در مناطق تحت مدیریت و شکار ممنوع استان و در محدوده مناطق کالمند و بهادران، کوه بافق، آریز، دره انجیر، باغ شادی، بوروئیه، شیرکوه، سیاه کوه، قره تپه، مرور و پنج انگشتی ابرکوه قرار داشته و از یکپارچگی بیشتری برخوردار هستند.