فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه‌قوم‌شناسی به‌عنوان دانشی میان‌رشته‌ای، به بررسی تعامل انسان با گیاهان در بسترهای فرهنگی، اجتماعی و معیشتی می‌پردازد. این حوزه، به‌ویژه در جوامع چندقومیتی، نقش مهمی در شناسایی ظرفیت‌های بومی و بهره‌برداری پایدار از منابع گیاهی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی شناخت کاربردهای مختلف گیاهان مرتعی از دیدگاه گروه‌های قومی لر، ترک و عرب در منطقه سبزکوه استان چهارمحال و بختیاری انجام شده است. علاوه‌براین، در این مطالعه تفاوت‌ نگرش گروه‌های قومی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش تحقیق توصیفی، تحلیلی و میدانی بود. داده‌ها از طریق پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت گردآوری شدند. در این تحقیق از طریق نمونه‌گیری هدفمند از سه قوم لر، ترک و عرب به ترتیب 33، 25 و 27 نفر از میان مطلعین کلیدی گروه‌های قومی انتخاب شدند پایایی پرسشنامه با آزمون آلفای کرونباخ و روایی آن توسط پنل متخصصان تأیید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS وآزمون ناپارامتریک کروسکال والیس تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد هر سه گروه قومی بیشترین اولویت را به ترتیب به کاربردهای علوفه‌ای، خوراکی و دارویی دادند. برای گروه قومی لر، بیشترین به ترتیب با میانگین عددی 4/09، 3/81 و 2/57 گروه قومی ترک به ترتیب با میانگین عددی 3/88، 3/64 و 2/84 و گروه قومی عرب، به ترتیب با میانگین عددی 4/07، 3/77 و2/81 گزارش شد. علاوه‌براین، هر سه گروه قومی کمترین اولویت را به ترتیب به کاربردهای ارزش صنایع دستی و ارزش معنوی و تقدس گیاهان دادند. برای گروه قومی لر به ترتیب 1/84 و 1/51 گروه قومی ترک به ترتیب 1/08 و 1/56 و گروه قومی عرب به ترتیب1/41 و 1/15 گزارش شد. به‌طورکلی، یافته‌ها حاکی است که در شناخت از کاربردهای گیاهان و دانش گیاه قوم‌شناسی همگرایی فرهنگی–زیست‌محیطی وجود دارد؛ این همگرایی می‌تواند مبنای سیاست‌های توسعه پایدار و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی مورد توجه قرارگیرد. این مطالعه می‌تواند به‌عنوان شاهدی علمی مورد استناد قرار گیرد که در منطقه مورد مطالعه تنوع قومیتی و زبانی الزاماً به معنای تفاوت در دانش بومی گیاهان نیست. این پژوهش بر اهمیت همگرایی فرهنگی–زیست‌محیطی تاکید می‌کند؛ به‌طوری‌که یافته‌های آن می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های منابع طبیعی، آموزش‌های محلی و توسعه دانش بومی گیاهان مرتعی مورد استفاده قرار گیرد.