نقش و جایگاه حرم مطهر رضوی در شکل گیری و تکامل حیات شهری مشهد الرضا
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه باستانشناسی دانشگاه بیرجند
2 عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند
3 کارشناس ارشد دانشگاه بیرجند
doi
چکیده
مهمترین عامل پیدایش و گسترش شهر مشهد را باید در وجود بارگاه مطهر حضرت رضا (ع) جستجو نمود . با به شهادت رسیدن امام (ع)در سال 203 هجری قمری و دفن حضرت در باغ سناباد توس و ایجاد بقعه ای کوچک ،فرایند توسعه کالبدی –فضایی حرم مطهر و به تبع آن مشهد الرضا در طی ادوارمختلف تاریخی فراهم گردید و به تدریج تولد شهری عظیم را در درون روستایی کوچک دریافت و بویژه از دوره صفویه به بعد شهر مشهد در پرتو نقش مذهبی و سیاسی خود در تمام زمینه های اقتصادی، سیاسی ،ارتباطی،خدماتی ،علمی و فرهنگی با شتاب رو به توسعه نهاد . از آن جاییکه هدف از پژوهش حاضر شناخت و بررسی تاریخ شکل گیری و روند تحول و گسترش شهر مشهد، در نتیجه نقش موثر و بنیادین بارگاه رضوی می باشد، روش پژوهش منطبق بر روش توصیفی- تحلیلی و به صورت مطالعه ی اسنادی و کتابخانه ای است. نوشتار حاضر بر آن است تا با استناد به قرائن تاریخی، بیان نماید مشهد الرضا در مسیر تکامل خویش در عصر صفوی و پایتختی آن در دوره زمامداران نادری و شکوفایی نسبی آن در طول سلطنت قاجار ،از ابتدای شکل گیری تا به امروز موجودیت خویش را مدیون وجود بارگاه رضوی است.
