فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده بر پایة روایات متون ‌اسلامی می‌توان آگاهی‌های پراکنده‌ای دربارة تاریخ اشکانیان به دست آورد. گزارش‌های این منابع چنان پراکنده و اشاره‌وار هستند که به سختی می‌توان ردپایی از تاریخ واقعی اشکانیان را در آنها جست‌وجو کرد. یکی از نکات قابل‌توجه در این متون، تقابل نظامی اشکانیان با سلوکیان و رومیان است که گزارش‌های تاریخی دورة اسلامی به شکلی مبهم و گذرا به آن پرداخته‌اند. در این پژوهش پس از اشاره‌ای کوتاه به جایگاه تاریخ اشکانیان در متون اسلامی، کوشش خواهدشد آگاهی‌هایی که دربارة جنگ‌های اشکانیان با سلوکیان و رومیان در این متون برجای مانده‌است، مورد بررسی قرارگیرد. مطالعۀ تطبیقی رویاروئی‌های نظامی اشکانیان با سلوکیان و سپس رومیان از خلال گزارش‌های تاریخی دورة اسلامی با تاریخ واقعی این دوران و آنگاه بازسازی احتمالی این نبردها هدف این جستار است. بر اساس نتایج به دست آمده، می‌توان با احتیاط، سه نبرد گزارش شده در متون اسلامی را بازسازی و تاریخ‌گذاری کرد. واژگان کلیدی: اشکانیان، متون‌ اسلامی، سلوکیان، رومیان، اشک، گودرز، بلاش.