فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با پرتاب اولین قمر مصنوعی به فضا و استقرار نخستین ماهواره در مدار زمین، مساله محدوده و گستره حاکمیت کشورها در حریم هوایی و فضای ماوراء جو به یکی از چالش‌های مهم حقوقی تبدیل شد. با شروع عصر فضا مجادله و چالش بر سر تعیین مرز میان حریم هوایی که حاکمیت مطلق دولتها در آن جاری است، و قلمرو فضایی که ادعای حق حاکمیت برآن ممنوع گردیده آغاز شد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که چه نظرات و رویه‌هایی درخصوص قلمرو فضای ماوراء جو وجود دارد؟ عدم تحدید حدود فضا چه چالش‌هایی بر امنیت ملی و حاکمیت دولتها ایجاد می‌کند؟ نتایج تحقیق که با روش تحلیلی- توصیفی انجام شده نشان می‌دهد عدم تعیین مرز میان هوا و فضای ماوراء چالش‌های متعددی همچون ایجاد ابهام در تعیین مسئولیت دولتها در حریم هوایی و قلمرو فضایی، محرومیت کشورهای درحال توسعه را از حق دسترسی آزاد به فضا، مجادله برسر حق عبور بی ضرر در قلمرو هوایی، بحث حق دفاع از خود در مقابل پایش زمینی و سنجشی ماهواره‌های نظامی و استقرار تسلیحات فضاپایه در ارتفاعات زیرمداری را مطرح سازد. محقق در این پژوهش با احصاء این چالش‌ها، رهیافت‌های مناسبی را برای ارتقا امنیت ملی پیشنهاد نموده است.