شناسایی عوامل تسهیل کننده کارآفرینی سبز در صنعت نفت
نویسندگان
1
2 دانشگاه علم و صنعت ایران
3
doi
10.22077/jgdms.2025.9162.1288چکیده
کارآفرینی سبز عامل مؤثری در کاهش آلودگی های زیستمحیطی، توسعه اقتصادی، اشتغالزایی پایدار، استفاده کمتر از منابع و افزایش بهرهوری در صنعت می باشد. پژوهش حاضر با توجه به نقش صنعت نفت در اقتصاد کشور و از طرفی در ایجاد آلودگیهای زیست محیطی، به شناسایی عوامل تسهیلکننده کارآفرینی سبز در صنعت نفت میپردازد. این پژوهش با هدف کاربردی، رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شدهاست. ابزار گردآوری دادههای پژوهش، مصاحبههای نیمه ساختاریافته بوده و نمونهگیری پژوهش، هدفمند و با روش گلولهبرفی انجام پذیرفت. جامعه آماری این پژوهش خبرگان دانشگاهی و خبرگان حوزه محیط زیست در صنعت نفت بوده که برای تعیین حجم نمونه از معیار اشباع نظری استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها، از کدگذاری با روش تحلیل مضمون استفاده شد. برای تأیید روایی و پایایی پژوهش، علاوه بر مرور دقیق و مکرر متن مصاحبهها با هدف مأنوس شدن پژوهشگر با دادهها، از فرایندهای نظاممند شامل پیادهسازی دقیق مصاحبهها، بررسی دوگانه کدگذاری توسط محققان و تأیید نهایی یافتهها با مشارکتکنندگان استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل مضمون مصاحبهها، موجب شناسایی30 کد اولیه، 9 کد سازمان دهنده و 4 کد فراگیر گردید و عوامل تسهیلکننده کارآفرینی سبز در صنعت نفت عوامل مربوط به حمایت و توانمندسازی، عوامل مربوط به توسعه منابع و قابلیتها، عوامل مربوط به فناوری، نوآوری و همکاری و عوامل مربوط به رفع چالشها و بهبود شرایط معرفی گردید. اجرای عوامل تسهیلکننده شناسایی شده در این پژوهش نه تنها میتواند به کاهش آثار زیستمحیطی صنعت نفت کمک کند، بلکه زمینهساز رشد اقتصادی پایدار و ایجاد اشتغال مناسب و افزایش رضایت ذینفعان نیز خواهد بود. به منظور تحقق این هدف و توسعه پایدار کارآفرینی سبز در صنعت نفت، پیشنهاد میشود سیاستگذاران و فعالان این حوزه با اتخاذ رویکردی جامع و همکاریهای بینبخشی، زمینههای اجرایی و حمایتی لازم را برای بهکارگیری نوآوریها و فناوریهای سبز فراهم آورند تا صنعت نفت بتواند به عنوان الگویی موفق در تحقق توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست عمل کند.