تأثیر شیرابه‌های محل دفن زباله همدان بر آب‌های زیرزمینی

نویسندگان

1 1. گروه زمین‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان،

2 گروه زمین‌شناسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

3 1. گروه زمین‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان،

4 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی استان همدان

doi
چکیده

نفوذ شیرابه حاصل از دفن پسماندها به داخل زمین و رسیدن آن به سفره‌های آب زیرزمینی به علت وجود آلاینده‌هایی نظیر هیدروکربن‌ها، فلزات سنگین و نظایر آن، باعث آلودگی منابع آب و خاک شده که یکی از مهم‌ترین مخاطرات زیست‌محیطی می باشد. نظر به ویژگی‌های اقلیمی کشور ایران که جزو مناطق خشک و نیمه‌خشک دنیا محسوب می‌گردد و با توجه به اهمیت منابع آب در توسعه کشور، بررسی و انجام تحقیقات جدی در این زمینه ضروری است. لازم به ذکر است که روزانه 500 تن زباله در شهرهای همدان، بهار و جورقان تولید می‌شود و در محلی به وسعت 240 هکتار بدون بسترسازی مناسب و بدون ایجاد پوشش اولیه و نهایی مناسب، انباشته می‌گردد. هدف از این پژوهش، ارزیابی تأثیر شیرابه آزاد شده در محل دفن زباله بر آلودگی منابع آبی با تأکید بر غلظت عناصر سنگین است. برای این منظور، نمونه‌های شیرابه از محل انباشت زمستانه و تابستانه جایگاه دفن زباله انتخاب گردیده‌اند. همچنین به منظور بررسی اثر شیرابه رها شده در محیط بر روی منابع آبی منطقه، نمونه‌برداری از 5 چاه و 2 چشمه صورت پذیرفته است. ترکیب شیمیایی نمونه‌های شیرابه و نمونه‌های آب با استفاده از روشICP و فلم فوتومتر و تیتراسیون مورد آنالیز قرار گرفته‌اند. پارامترهای اندازه‌گیری شده شامل pH، EC و غلظت عناصر سنگین برای نمونه‌های شیرابه و نمونه‌های آب چاه‌ها و چشمه‌ها می‌باشد. همچنین آنالیز شیمیایی برای اندازه‌گیری کاتیون‌ها و آنیون‌های اصلی بر روی منابع آبی انجام گردیده است. نتایج آزمایش‌ها نشان می‌دهد که بر طبق استاندارد آب آشامیدنی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و نیز استاندارد خروجی فاضلاب سازمان محیط‌زیست، کلیه نمونه‌های اخذ شده آلوده هستند. مطالعات نشان می‌دهد که شرایط زمین‌شناختی و هیدروژئولوژیکی محل دفن، نقش مهمی در گسترش آلودگی دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که نمونه‌های اخذ شده از جریان‌های زیرسطحی آلوده‌تر از آبخوان عمیق است.