فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ر وند شتابان توسعه شهری در دهه‌های اخیر، پیامدهای گسترده‌ای بر ساختار کالبدی، زیست‌محیطی و اجتماعی شهر اهواز برجای گذاشته است. گسترش بی‌رویه کالبدی، تمرکز فعالیت‌ها در بخش مرکزی، آلودگی‌های هوا و آب، وکاهش فضاهای سبز از جمله نشانه‌های ناپایداری در الگوی توسعه فضایی این شهر است. در این میان، بهره‌گیری از رویکردهای نوین برنامه‌ریزی شهری مانند شهر سبز و شهر اکولوژیک می‌تواند راهکاری مؤثر برای بازآفرینی و ساماندهی توسعه شهری در جهت پایداری باشد. مسئله اصلی این پژوهش بررسی الگوی توسعه فضایی اهواز با رویکرد شهر سبز و اکولوژیک طی چند دهۀ اخیر و شناسایی بسترهای مناسب جهت گسترش کالبدی آینده شهر تا افق 1420 است. هدف اصلی، تحلیل توسعه کالبدی–فضایی شهر اهواز از منظر زیرساخت‌های اکولوژیک و شهر سبز است. اهمیت و ضرورت این پژوهش به لحاظ توسعه متعادل و متوازن شهر در پهنه‌های مناسب و پیشگیری از تخریب محیط‌زیست و کاهش آلودگی‌ها و مخاطرات شهری است. پژوهش از نوع کاربردی و نحوه گردآوری داده‌ها، اکتشافی، توصیفی است. در تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل Fuzzy و AHP و نرم‌افزارهای Expert Choice، Arc GIS و نقشه پهنه‌بندی تناسب زمین در رده‌های تناسب بسیار زیاد تا بسیار کم استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که توسعه کالبدی اهواز طی سال‌های اخیر از الگوی متعادل و اکولوژیک فاصله گرفته و تمرکز رشد در نواحی مرکزی و شمالی شهر، موجب افزایش فشارهای زیست‌محیطی و کاهش پیوستگی اکولوژیکی شده است. در مقابل، مناطق جنوبی و جنوب‌غربی شهر از ظرفیت مناسبی برای استقرار فضاهای سبز و توسعه پایدار برخوردارند. بر اساس یافته‌ها، تحقق شهر سبز و اکولوژیک در اهواز نیازمند تقویت مدیریت سبز شهری، بهبود زیرساخت‌های زیست‌محیطی، و بازنگری در سیاست‌های توسعه فضایی شهر است تا مسیر آینده شهر در راستای پایداری، عدالت فضایی و کیفیت زیست شهری هدایت شود.