مطالعه پدیدارشناسی ادراک دانش‌آموزان از واکنش‌ معلمان در مواجهه با سوءرفتارشان در کلاس

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان،سنندج، ایران

doi
10.48310/tpd.2025.17661.1786
چکیده

پیشینه و اهداف: شناخت واکنش‌های متفاوت معلمان به سوءرفتارهای دانش‌آموزان همواره مورد بحث متخصصان محیط‌های آموزشی بوده است. بااین ‏حال کمبود پژوهش در حیطه واکنش‌های معلمان به این بدرفتاری‌ها از دیدگان دانش‌آموزان در پژوهش‌های داخلی و خارجی نمایان بود؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی ادراک دانش‌آموزان از واکنش‌های معلمان نسبت به بدرفتاری‌شان در کلاس انجام شده است. روش ­شناسی: این پژوهش با شیوه‌ کیفی و رویکرد پدیدارشناسی با 15 دانش‌آموز متوسطه اول استان کرمانشاه در سال تحصیلی 1403-1404 با استفاده از نمونه‌گیری هدف‎مند انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمه‌ساختارمند بود و از تحلیل مضمون کلارک و براون در جهت تحلیل اطلاعات به‌دست ‎آمده استفاده شد. جهت اعتمادپذیری اطلاعات به‌دست‌آمده، از روش‌های مدیریت از سوی مصاحبه‌شوندگان، تحلیل مورد ناهم‌سو و مشاهده و تماس طولانی در محیط آموزشی و جهت تاییدپذیری، از برگه‌ ثبت پیش‌فرض‌ها استفاده شد. برمبنای مصاحبه‌ها دو کد اصلی راهبردهای سخت‎گیرانه و ملایم به‌ دست آمد. راهبردهای سخت‎گیرانه شامل اطلاع به والدین و مدیران، تنبیه بدنی و راهبردهای ملایم، شامل واکنش‌های گفت‌وگو، درگیری کلاسی و نمره منفی بود. نتیجه ­گیری: نتایج نشان داد معلمان می‌توانند با ارتباط حسنه و درگیری دانش‌آموزان با فعالیت‌های کلاسی و درک عدالت از سوی آن‌ها، در جهت کاهش بدرفتاری دانش‌آموزان قدم بردارند.