شناسایی و اعتبارسنجی الگوی معلم خُبره مبتنی بر ارزشهای اسلامی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور
doi
10.48310/tpd.2025.17712.1789چکیده
پیشینه و اهداف: معلمان، مهمترین رکن نظام آموزشی بهشمار میروند. در کشور ما عملکرد معلمان باید منطبق با ارزشهای اسلامی باشد؛ لذا هدف این پژوهش، شناسایی و اعتبارسنجی الگوی معلم خُبره مبتنی بر ارزشهای اسلامی بود. روشها: روش پژوهش، ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل متون و پژوهشهای مرتبط و صاحبنظران خُبره دانشگاههای فرهنگیان و آموزشوپرورش استانهای غربی کشور بود که به روش نمونهگیری هدفمند تا اشباع نظری، تعداد 16 نفر انتخاب شد. جامعه آماری بخش کمّی، همه معلمان دوره اول و دوم متوسطه شهر صحنه، به تعداد 220 نفر بود که به روش نمونهگیری هدفمند (در دسترس)، تعداد 136 نفر پرسشنامه را پاسخ دادند. ابزار گردآوری دادهها در بخش کیفی، مصاحبه نیمهساختاریافته و در بخش کمّی، پرسشنامه محققساخته با 50 سؤال بستهپاسخ بود. برای تجزیه و تحلیل دادهها در بخش کیفی، از روش تحلیل مضمون و در بخش کمّی از تحلیل عامل تأییدی استفاده شد. یافتهها: نتایج مصاحبه نیمهساختاریافته نشان داد که الگوی معلم خُبره مبتنی بر آموزههای اسلامی، دارای 50 شاخص و 15 مؤلفه در سه بُعد دانش، نگرش و رفتار است. همچنین الگوی پیشنهادی معلم خُبره با استفاده از روشهای تحلیل عامل تأییدی، اعتباریابی شد. نتیجهگیری: با توجه به نیاز مبرم کشور به نیروی کار نخبه و تأثیرگذار برای توسعه و پیشرفت، وجود معلمان خُبره که از دانش روز برخوردار باشند، نگرش و باورهای عمیق به مبانی اسلام داشته باشند و از نظر رفتاری الگوی عملی خوبی برای دیگران باشند امری ضروری است.