محوطۀ آغچه ریش: شواهدی نویافتۀ باستان شناسی از سلسلۀ آلبویه در شمال غرب ایرن
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکدۀ حفاظت آثار فرهنگی (کاربردی)، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 استادیارگروه باستان شناسی، دانشکدۀ هنرهای صناعی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22084/nb.2022.25359.2427چکیده
روستای آغچهریش (آغچه شهر)، که در شهرستان چاراویماق قرار گرفته است دارای یک محوطۀ بزرگ و همچنین بقعههایی در مرکز روستا است که در آبانماه 1399 توسط هیأتی از باستانشناسی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، مورد کاوش باستانشناسی قرار گرفته است. طی کاوشهای باستانشناسی، در این محوطه، سکههایی متعلق به دورۀ آلبویه، ساختارهای معماری، دستبندهای شیشهای، آثار سفالی ازقبیل سفالینههای فیروزۀ قلممشکی، اسگرافیتو، شانلوه، آقکند، لعابپاشیده و سفالینههای لاجوردی متعلق به قرون چهارم تا هفتم هجریقمری یافت شد که سفالهای نوع اسگرافیتو و شانلوه در اکثریت میباشند. سفالها با سفالهای دورۀ آلبویه همخوانی کامل داشته؛ سکههای یافتشده متعلق به دورۀ حکومت «ابوشجاع» بوده و بقعههایی که در مرکز روستا باقیماندهاند دارای ویژگی و ساختار معماری بقعههای آلبویه هستند. حال از آنجاییکه محوطۀ آغچهریش تنها شواهد باستانشناسی حضور سلسلۀ آلبویه در شمالغرب ایران میباشد و تاکنون هیچ اطلاعات و شواهد باستانشناسی در اینزمینه ارائه نشده است؛ این پژوهش درنظر دارد با رویکرد کیفی و با روش توصیفی-تحلیلی و جمعآوری دادهها بهروش مطالعات میدانی و کتابخانهای همۀ شواهد باستانشناسی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. در تحلیل دادههای این محوطه، از روش مطالعۀ تطبیقی نیز بهره گرفته شده است. پرسش اصلی پژوهش موردنظر بدین قرار است: محوطۀ آغچهریش چه شواهد علمی باستانشناسی را درخصوص حضور آلبویه در شمالغرب ایران ارائه میدهد؟ براساس این مطالعه مشخص گردید که محوطۀ آغچهریش دارای شواهد معماری، سکه و همچنین سفالینههایی میباشد که حضور آلبویه در شمالغرب ایران را تأیید مینماید. این اولین شواهد رسمی باستانشناسی از حضور آلبویه در شمالغرب ایران بهحساب میآید.
