رابطه بین نقش حرفه ای معلمان در سبک مدیریت کلاس و شبکه حمایت اجتماعی با خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.48310/tpd.2025.17514.1771
چکیده

پیشینه و اهداف معلم، محور اصلی مدیریت کلاس درس است که با برقراری ارتباط با دانش‌آموزان می‌تواند در تحول روانی و اجتماعی آنان نقش مؤثری ایفا کند. یکی از ابعاد این تحول، خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه نقش حرفه ‎ای معلمان در سبک مدیریت کلاس و شبکه حمایت اجتماعی با خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان بود. روش‌ها‌: روش پژوهش حاضر، توصیفی-همبستگی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه‌ آماری این پژوهش، شامل کلیه‌ معلمان (150 نفر) و دانش‌آموزان (2761 نفر) مدارس پسرانه متوسطه‌ اول شهرستان بیجار در سال 1402-1401 می‌باشد حجم نمونه آماری بر اساس جدول کرجسی و مورگان (1970) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای برای دانش‌آموزان 339 نفر و به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده برای معلمان 113 نفر استفاده شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ شیوه‌‌ سبک مدیریت کلاس ولفگانگ و گلیکمن (1986) و پرسش‌نامه‌ حمایت اجتماعی واکس فیلیپس و همکاران (1986) و پرسش‌نامه‌ خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) به دست آمده است. جهت بررسی فرضیه‌ها از آزمون T، آزمون معناداری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد و تجزیه و تحلیل داده‎ ها با استفاده از نرم ‎افزار 16 Spss انجام گرفته است. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد: بین متغیرهای حمایت اجتماعی و مدیریت کلاس درس با خودکارآمدی، رابطه معنادار مستقیم وجود دارد؛ همچنین بین متغیرهای ملاک با متغیر پیش‌بین همبستگی معنادار و مثبتی در سطح 05/0≥P مشاهده شد و نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای پیش‌بین حمایت اجتماعی و مدیریت کلاس درس با مقدار ضریب رگرسیون 19/0 و ضریب رگرسیون استاندارد 43/0 به صورت معنادار می‌توانند خودکارآمدی تحصیلی را  پیش‌بینی کنند. مدیریت کلاس درس با مقدار آماره بتا 33/0 از سهم بیشتری برای پیش‌بینی خودکارآمدی تحصیلی برخوردار است. نتیجه‌گیری: با توجه به رابطه حمایت اجتماعی و مدیریت کلاس درس معلمان با خودکارآمدی، باید برنامه‌ریزی لازم را در زمینه ایجاد فضایی امن، حمایتی و پویا برای اثربخش نمودن کلاس و ارتقای خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان انجام داد.