ارزیابی تناسب اقلیمی گونه‌های مریم‌گلی (Salvia officinalis) اسطوخودوس فرانسوی (Lavavdula angustifolia) و آویشن باغی (Thymus vulgaris) در استان چهارمحال و بختیاری

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

2 کارشناس، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

3 استادیار پژوهشی، بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران.

doi
10.22034/emj.2025.732831
چکیده

ارزیابی تناسب اقلیمی در یک منطقه، روش مناسبی برای تعیین استعدادهای آن منطقه برای توسعه یک نظام کشت خاص و مدیریت خطر تنش‌های محیطی مانند تنش خشکی، گرما، سرما و یخ‌زدگی است. برای انجام این پژوهش، در ابتدا جدول نیازهای اقلیمی گیاهان دارویی مریم‌گلی (Salvia officinalis)، اسطوخودوس فرانسوی (Lavandula angustifolia) و آویشن باغی (Thymus vulgaris) بر اساس بررسی منابع تعیین گردید. سپس، مراحل فنولوژیک گیاهان بر اساس مشاوره با متخصصین مربوطه در استان، تعیین و پس از جمع‌آوری اطلاعات اقلیمی برای یک دوره بلندمدت، انطباق پارامترهای اقلیمی منطقه با نیازهای اقلیمی هر گیاه انجام شد. در آخر کلاس تناسب اقلیمی برای گیاهان مورد نظر تعیین و نقشه تناسب اقلیمی هر گیاه تهیه شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده حدود 35/4 درصد ( 578650/58 هکتار) از مساحت استان دارای محدودیت شدید (S3) برای کشت و توسعه‌ی مریم‌گلی است. همچنین حدود 52 درصد ( 858356/68 هکتار) از مساحت استان از‌ نظر تناسب اقلیمی جهت کشت این‌گونه دارای محدودیت کم تا متوسط (S1 تا S2) است. همچنین با توجه به نتایج، 22/2 درصد از استان (36237/4 هکتار) بدون محدودیت، 29/7 درصد (484527/2 هکتار) دارای محدودیت کم، 15/4درصد (252252/2 هکتار) دارای محدودیت متوسط و20 درصد (326977/9 هکتار) از اراضی دارای محدودیت شدید برای کشت و توسعه‌ی اسطوخودوس فرانسوی ازلحاظ تناسب اقلیمی است. ارزیابی تناسب اقلیمی جهت کاشت آویشن باغی در استان نشان داد،22/1 درصد از استان (361571/87 هکتار) دارای محدودیت کم، 34/8 درصد (569113/63 هکتار) دارای محدودیت متوسط و 30/4 درصد (496445/31 هکتار) دارای محدودیت شدید برای کشت و توسعه‌ی آویشن باغی است.