شواهدی نویافته از حضور ساسانیان در فلات مرکزی(ارزیابی شواهد باستانشناختی و متون نوشتاری)؛ مطالعه موردی محوطۀ شیرکوه نائین
نویسندگان
1 عضو هئیت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی گروه باستان شناسی دانشگاه شهرکرد
3 باستان شناسی دانشگاه کاشان
4 باستان شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
5 اداره میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان
doi
10.22103/jis.2019.10920.1769چکیده
متون دست اول تاریخی و شواهد باستانشناختی نظیر محوطههای باستانی و مواد فرهنگی (سفال، سکه و ..) و نیز کتب جغرافـیانویسان قـرون اولیـهی اسلامی آگاهیهایی از تقسیمات اداری ایالت پارس در دوران تاریخی به ما میدهنـد و جملگی شهرستان نائین را جزء کورهی اصطخر فارس میدانند. شهرستان نائین یکی از بخشهای استان اصفهان در حاشیه-ی کویر است. شواهد متعدد و آثار برجای مانده از منطقه پاکوه نایین، نشان از اهمیت این منطقه در روزگار باستان به ویژه در دورهی ساسانی دارد. پاکوه در 30 کیلومتری شمالغرب شهرستان و محوطهی شیرکوه در 6 کیلومتری غرب روستای سپرو واقع شده است. به دلیلِ موقعیت جغرافیایی و سوق الجیشی، منطقه مستعد شکلگیری استقرارهای انسانی در طول زمانهای مختلف بوده است. از جمله شواهد حضور ساسانیان در این منطقه میتوان به قلعه، صفه و بنای چهارطاقی آن، اشاره نمود که حاکی از اهمیت این منطقه در دوران پیش گفته است و احتمالاً در گذشته این محل، در مسیر راهی با اهمیت قرار داشته است که ساسانیان در آن اقدام به احداث قلعهی در فراز کوه شیرکوه (کوه زرد) در آن کردهاند. مقاله حاضر با روش ارزیابی شواهد باستانشناختی و متون نوشتاری به حضور ساسانیان در این بخش از فلات مرکزی پرداخته و نتیجه اولیه بدست آمده نشان از اهمیت آن در دوره ساسانی دارد.
