مدل سازی چگونگی کنشگری اجتماعی حرفه ای معلمان در جامعه با تأکید بر مسئولیت اجتماعی آنان
نویسندگان
1 استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 مأمور آموزشی دانشگاه فرهنگیان، گروه علوم اجتماعی، تهران، ایران
doi
10.48310/tpd.2025.17761.1795چکیده
ییشینه و اهداف: هدف این مطالعه، بر ساخت فهم کنش حرفهای معلمان از مسئولیت آنها در محیطهای اجتماعی مختلف انجام گرفت. روشها:: پژوهش به روش نظریه داده بنیاد اجرا شد. براساس نظریه دادهبنیاد، جامعه آماری با استفاده نمونه گیری در دسترس، از میان معلمان، استاد-معلمان و متخصصین آموزش و پرورش انتخاب شد. نمونه نهایی، برمبنای اشباع نظری پژوهش گران تعداد 11 نفر تعیین شد. یافتهها: در نتیجه کدگذاری، مسئولیت اجتماعی حرفهای معلم به عنوان پدیده محوری، از عوامل گوناگونی مانند مرجع بودن معلم، کارگزار نظام رسمی، عبور از نقش شغلی به سوی فرانقش حرفه ای و مسئولیت متکثر، متأثر بود. این پدیده در بسترهای تغییرات ساختاری و تکنولوژی های هر زمان، شدت و حدت و حدود و ثغور متفاوتی داشته است. درنتیجه مشخص شد که معلمان با لحاظ کردن یا کنترل شرایط مداخله گر مانند شرایط رفاهی یا ارزیابی مسئولیت های کنشگران دیگر مانند نظام رسمی، نسبت به مسئولیت های اجتماعی خود دست به کنش می زنند. راهبرد فهم شده برای کنش معلمان، کنش صادقانه و واقع گرایانه مفهومسازی شد. پیامدهای ارتقای جایگاه معلمان در ساحت گفتمان و باور، ارتقای شرایط رفاهی معلمان، کاهش هزینه ها از طریق فرهنگ سازی، شکل گیری اعتماد متقابل، تقویت پیوند میان جامعه و نهاد آموزش و آگاه سازی جامعه، نظام رسمی و معلم نسبت به حقوق، انتظارات و تکالیف هم دیگر، مفهوم سازی شد. نتیجهگیری: معلم، کنش گری است که هم جامعه و نظام سیاسی، آینده خود را در نوع تربیت او میبیند؛ هم خود معلم به صورت عرفی و شخصیتی، خود را مسئولی چندبعدی در مقابل دانشآموز، اجتماع محلی و نظام کلان جامعه ترسیم میکند. از این روست که او موجد مسئولیت حرفهای است.