فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نماتدهای ریشه‌گرهیMeloidogyne spp.، یکی از مهم‌ترین نماتدهای بیماری‌‎زای گیاهی از نظر اقتصادی است که باعث کاهش شدید عملکرد و کیفیت در محصولات کشاورزی می‌شوند. استفاده از عوامل کنترل بیولوژیکی یک رویکرد ایمن و موثر زیست سازگار برای کنترل نماتد گرهی ریشه است. امروزه مهارزیستی نماتدهای ریشه‌گرهی با هدف کاهش اثـرات خطرنـاک سـموم شـیمیایی از جملـه تهدیـد سـلامت بشـر و آلودگی محیط زیست یک اولویت به شمار می‌رود. یکی از عوامل مؤثر در مهار زیستی این نماتدها، باکتری‌های آنتاگونیست هستند. در این تحقیق چهار ایزوله باکتریایی Bacillus subtilis، Bacillus velezensis، Pseudomonas fluorescens و Bacillus megaterium جهت کنترل نماتد ریشه‌گرهی گوجه‌فرنگی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه ارزیابی گردید. در شرایط آزمایشگاهی فاکتورهای تاثیر باکتری در مرگ و میر نماتد، تولید آنزیم پروتئاز، شناسایی نوع آنزیم پروتئاز، تاثیرگذاری این آنزیم روی نماتد و همچنین زمان، شرایط دمایی و pH لازم برای تولید مناسب آنزیم پروتئاز و در شرایط گلخانه شاخص‌های آلودگی به نماتد شامل تعداد گال، توده تخم،جمعیت لارو و تخم در هر گرم ریشه، تعداد لاروهای سن دوم در صد گرم خاک و نرخ تولید مثل و فاکتورهای ارتفاع، وزن خشک و تر اندام هوایی، طول ریشه، وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه و حجم ریشه گیاه گوجه‌فرنگی مورد ارزیابی قرار گرفتند. بررسی گلخانه‌ای در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گردید. دو باکتری B. subtilis و P. fluorescens بیشترین تأثیر را بر مرگ و میر لاروها به تر تیب با 88/12 و 78/93 درصد داشتند. در میزان تولید آنزیم پروتئاز دو باکتری B. subtilis و P. fluorescens به ترتیب با ایجاد هاله با عرض13 و 11/5 میلی‌متر بزرگترین هاله را ایجاد کردند. در ایزوله باکتریایی B. subtilis سه مشخصه مختلف برای تولید پروتئاز مورد بررسی قرار گرفت. ایزوله باکتریایی مذکور در 8 pH ، دمای 32 درجه سلسیوس و با گذشت 12 ساعت پس از تلقیح روی محیط کشت ذکر شده،  بیشترین میزان آنزیم را تولید کرد. در ایزوله باکتریایی P. fluorescens تحت شرایط بهینه 7/2 pH، دمای 26 درجه سلسیوس و با گذشت 72 ساعت بعد از تلقیح محیط کشت بیشترین میزان تولید آنزیم را نشان داد. انزیم پروتئاز تولیدی از این دو باکتری B. subtilis وP. fluorescens  به ترتیب در بازه زمانی مشخص به ترتیب باعث100 و 88/86 درصد مرگ لارو سن دو نماتد شدند. EDTA باعث جلوگیری از فعالیت آنزیم پروتئاز گردید. این دو باکتری در تمامی فاکتورهای گلخانه باعث تاثیر مثبت روی فاکتورهای زراعی به نسبت شاهد آلوده شدند و باعث کاهش فاکتورهای بیماریزای نماتد گردیدند. نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از این دو باکتری می تواند در کنترل نماتد مورد توجه قرار گیرد.