افشای اسناد در داوری بینالمللی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) zeynodini@ut.ac.ir
doi
10.48308/eclr.2025.239857.1169چکیده
اسناد جزء لاینفک فرایند داوری محسوب میشوند و نقش مهمی در تبیین ادعاها و دفاعیات طرفین دارند. در داوری بینالمللی، دستورات رویهای براساس نیازها و صلاحدید داور یا هیئت داوری صادر میشود که ازجمله آنها، دستور ارائه اسناد است. این حوزه از داوری، تحتتأثیر تفاوتهای اساسی میان دو نظام حقوقی حقوق عرفی و حقوق مدون قرار دارد. در نظام حقوق عرفی، افشای اسناد گستردهتر بوده و بر مبنای اصل شفافیت و کشف حقیقت طراحی شده است؛ درحالیکه در نظامهای حقوق مدون، افشای اسناد به شکل محدودتری انجام میشود و عمدتاً بر اسنادی تأکید میشود که طرفین از ابتدا در اختیار دارند.ازآنجاکه در داوری بینالمللی، طرفین معمولاً از نظامهای حقوقی متفاوتی برخوردارند، انتظارات متفاوتی نیز درخصوص افشای اسناد خواهند داشت. ازاینرو، انتخاب یک رویکرد متعادل و منصفانه درخصوص افشای اسناد، نقشی کلیدی در تضمین کارآمدی و اعتبار فرایند داوری ایفا میکند.در این راستا، رعایت اصول عدالت و انصاف در کنار حفظ عناصر کلیدی همچون کارایی، سرعت و مقرونبهصرفه بودن امری ضروری است. تعیین دامنه افشای اسناد باید براساس معیارهای روشنی همچون مشخص بودن، اهمیت، تناسب، مرتبط بودن و دسترسی به اسناد صورت گیرد. صدور دستور ارائه اسناد بدون درنظر گرفتن این معیارها، ممکن است منجر به افزایش هزینهها، اتلاف زمان و در نهایت ناکارآمدی فرایند داوری شود. حجم بالای اسناد موجب سردرگمی و نارضایتی طرفین خواهد شد و میتواند اصول اساسی را نیز تحتالشعاع قرار دهد.