فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدم مشغولیت رفتاری دانش‌آموزان در کلاس درس، یکی از دغدغه­ های مهم همه معلمان بوده است. پژوهش حاضر به بررسی راهبردهای مورد استفاده معلمان به منظور برخورد با عدم مشغولیت شاگردان و بهبود آن می­ پردازد. روش پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، از نوع کیفی بنیادین است. به این منظور، تعداد 109 دبیر از شهرستان‏ های مختلف غرب مازندران در این تحقیق شرکت داده شدند. برای گردآوری داده‌ها از پاسخ ‎های مکتوب شرکت‏ کنندگان به 16 موقعیت فرضی استفاده شد. داده­ ها با روش تحلیل محتوا با رویکرد استقرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پس از کدگذاری اولیه و استخراج راهبردها، هشت دسته کلی راهبرد، شناسایی شدند. در این راستا، پاسخ‎ های کیفی نیز به داده­ های کمّی تبدیل شدند تا امکان شمارش و مقایسه کمّی میزان به کارگیری راهبردها نیز فراهم شود. برای تحلیل داده­ ها از الگوی استانکه و بلومکه[1] (2021) استفاده شد و تحلیل داده‏ ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA 2022 انجام گرفت. یافته­ ها نشان داد که معلمان از سه دسته راهبرد مدیریت رویه آموزشی، تشویق و تأکید بر نقاط قوت و تحمیل مشغولیت، بیش از سایرین بهره می ­برند. همچنین مقایسه میان راهبردهای ترجیحی معلمان بر حسب سابقه و تجربه ایشان نیز نشان داد که در عین وجود اشتراکات محسوس، با افزایش تجربه معلمان، تغییرات معناداری در نحوه مواجهه آن‏ها با عدم مشغولیت رفتاری دانش‌آموزان به وجود می ­آید. بر اساس یافته‌ها، به معلمان توصیه می‌شود با بهره‌گیری از تجارب همکاران باسابقه خود، راهبردهای غیرمستقیم را که اغلب نیاز به زمان و شکیبایی بیشتری دارند مورد استفاده قرار دهند.