درآمدی بر ژئودایورسیتی، بهعنوان پایهای برای توسعه ژئوتوریسم
نویسندگان
1 1- عضو هیات علمی گروه زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کهنوج
2 2- استادیار گروه زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
doi
چکیده
از واژههای جدیدی که امروزه در علوم زمین مطرح گردیده و مورد توجه واقع شده است میتوان به اصطلاح ژئودایورسیتی اشاره نمود که در این نوشتار به طرح جنبههای جدیدی از ژئودایورسیتی یا به عبارتی گوناگونی زمینشناختی پرداخته شده است. از جملهی موارد قابل توجه در این مبحث، میتوان به سرآغاز و توسعهی تنوع زمینشناختی در زمین و وجود نقاط مهم اشاره کرد. همچنین در بسیاری از کشورها، ژئودایورسیتی مبنایی است برای انتخاب مکانهائی که نیازمند حفاظت بیشتر هستند. میتوان گفت که با بررسی جهان از منظر گوناگونی زمینشناختی میتوان به درک بهتری از منابع طبیعی زمین رسید. این اصطلاح و مفهوم آن تا بدانجا اهمیت پیدا میکند که در مباحث مربوط به مکانهایی که نامزد قرار گرفتن در فهرست میراث جهانی ژئوپارکها محسوب میشوند، به کار رفته است. این نوشتار ضمن مقایسه رشد تنوعزیستی با تنوع زمینشناختی، به این مقوله مهم میپردازد و شرایط مختلفی را که در گوناگونی زمینشناختی مورد بررسی قرار میگیرد به بحث میگذارد. بهرغم اهمیت ژئودایورسیتی در ابعاد مختلف، این پدیده متاثر از فعالیتهای انسانی در معرض تهدید است. بنابراین نیاز به حفاظت از گوناگونی زمینشناختی احساس میشود و این مهم، خود برای توسعه ژئوتوریسم ضروری است. اهداف و شیوههای حفاظتی باید عناصر مختلف تنوع زمینشناختی یا ژئودایورسیتی را در نظر داشته باشد و متناسب با نوع ژئوسایت برنامهریزی مناسب انجام شود. از اینرو میبایست در ژئودایورسیتی به ارزشها، از جمله: ارزشهای ذاتی، فرهنگی، زیباشناسانه، اقتصادی، عملکردی و ... و همچنین تهدیدهای این حوزه از قبیل: تراکم شهرنشینی مجاور ژئوسایتها، ازدحام بازدیدکنندگان، کمبود آگاهی و... توجه ویژه نمود. همچنین مدیریت در ژئوتوریسم، ژئوپارکها و فعالیتهای تفریحی مرتبط، میبایست متناسب با نوعِ تنوع زمینشناختی تنظیم و اجرا گردد.