فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل تناسب اراضی گام مهمی در راستای برنامه‌ریزی کاربری اراضی کشاورزی است و نقش مهمی در شناسایی اراضی با بالاترین درجه تناسب، تخصیص آنها به کشت محصولات کشاورزی و همچنین کاهش اثرات سوء بر محیط زیست به‌عهده دارد. از آنجایی که بیش از 10 درصد خرمای جهان در ایران تولید می‌شود و یک محصول با سهم ارزآوری بالا است در سال‌های اخیر از سوی دولت، توسعه سطح زیر کشت نخیلات در نواحی مساعد برای تولید این محصول در نظر گرفته شده است. دشت جیرفت سهم بالایی از تولید خرما در کشور دارد، لذا در این مطالعه تناسب اراضی دشت جیرفت برای تولید خرما با استفاده از تلفیق دو روش تصمیم‌گیری چند متغیره و سامانه اطلاعات جغرافیایی در زمان حال و آینده (تحت سناریوهای تغییرات آب زیرزمینی در سال 1410) انجام شد که کمتر در مطالعات تناسب اراضی مورد توجه قرار گرفته است. نتایج نشان داد که دشت جیرفت به لحاظ عوامل اقلیمی محدودیت کمی برای تولید خرما دارد اما به لحاظ عوامل مرتبط با آب و خاک محدودیت وجود دارد که در نقاط مختلف دشت درجه محدودیت‌ها متفاوت است. نتایج محاسبه اهمیت 13 فاکتور در نظر گرفته شده برای تولید خرما بر اساس روش مقایسه زوجی نشان داد که اهمیت پارامترهای مرتبط با توپوگرافی و آب در مقایسه با سایر فاکتورها بیشتر است. بر اساس یافته‌های تحقیق مشخص شد سطح بیشتر اراضی دشت جیرفت در کلاس با درجه تناسب نسبتاً مناسب قرار دارند و پیش‌بینی می‌شود تحت سناریوهای بدبینانه در یک دهه آینده بیشتر اراضی به لحاظ تناسب اراضی به درجه تناسب بحرانی تنزل پیدا کنند. همچنین مشخص شد برای افزایش بهره‌وری و مدیریت بهتر اراضی باید در مکان‌یابی اراضی برای توسعه باغات خرما در دشت جیرفت به محدودیت منابع آبی توجه جدی توسط مسئولین و کشاورزان صورت پذیرد. نقشه‌های حاصل از تحقیق می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای توسعه باغ‌های نخیلات در منطق مورد مطالعه به‌کار گرفته شود.