عوامل سازمانی و ارتباط انتشار دی اکسید کربن در بخش کشاورزی: یک تحلیل مقایسه‌ای بر اساس سطح درآمد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/emj.2025.731544
چکیده

فرآیند توسعه اقتصادی و مجموعه سیاست‌های اجراشده در دهه‌های اخیر موجب شده تا چالش‌های زیست‌محیطی به یکی از دغدغه‌های اصلی سیاست‌گذاران تبدیل شود. این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین عوامل سازمانی و انتشار دی‌اکسیدکربن در گروهی از کشورها طی دوره زمانی ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۴ و با به‌کارگیری رویکرد داده‌های تابلویی (پانل دیتا) انجام شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که تولید ناخالص بخش کشاورزی، سیاست‌های حمایتی دولت و حجم تجارت در این بخش، تأثیر مثبت و معناداری بر انتشاردی اکسیدکربن داشته‌اند. همچنین، اثر ترکیبی «ثبات سیاسی و کنترل فساد» به‌صورت مثبت و معنادار بر میزان انتشار دی‌اکسیدکربن مؤثر بوده است؛ در حالی که ترکیب «کنترل فساد و حاکمیت قانون» تأثیر منفی و معناداری بر آن نشان داده است. بر این اساس، به‌عنوان یک راهبرد کلان، پیشنهاد می‌شود کشورها با سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌های نهادی از جمله فناوری، قوانین و نهادهای حاکمیتی تلاش نظام‌مندی برای ارتقای این مؤلفه‌ها انجام دهند. علاوه‌بر این، توصیه می‌شود دولت‌ها در کنار افزایش مخارج خود، با اعمال مالیات‌های سبز یا مالیات بر انتشار کربن با نرخی کمتر از رشد مخارج ضمن کنترل آلایندگی، تداوم رشد اقتصادی را نیز تضمین نمایند.