سنگنگاری و ژئوشیمی گرانیتوئید مکسان، جنوب آتشفشان بزمان
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
4 گروه زمینشناسی دانشگاه آکیتا، ژاپن
doi
چکیده
گرانیتوئید مکسان بخشی از مجموعه گرانیتوئید بزمان است که در فاصله 140 کیلومتری شمالغرب شهرستان ایرانشهر، جنوبشرق ایران واقع شده است. سنگهای این توده متشکل از گرانیت، گرانودیوریت، کوارتز مونزودیوریت، مونزودیوریت، دیوریت و گابرو است که به درون سنگهای قدیمیتر از قبیل شیل، ماسهسنگ و سنگآهک (سازند سردر) به سن کربنیفر و آهک و دولومیت (سازند جمال) به سن پرمین نفوذ کرده است. کانیهای اصلی سازنده این سنگها، کوارتز، فلدسپار پتاسیم، پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت و کانیهای فرعی اسفن، زیرکن، آپاتیت، مگنتیت و ایلمنیت است. توده گرانیتوئید مکسان ماهیت متاآلومین تا کمی پر آلومین دارد و ویژگیهای گرانیتهای کالک آلکالن نوع I را نشان میدهد. دامنه وسیع اکسید سیلیسیوم نمونهها (76-47 درصد وزنی)، A/CNK پایین، Na2O>K2O، غنیشدگی عناصر نادر خاکی سبک (LREE) و بیهنجاری منفی Nb و Ti وابستگی آنها را به کمان ماگمایی وابسته به فرورانش تایید میکند. به نظر میرسد گرانیتوئید مکسان حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس به زیر بلوک لوت و نیز تشکیل گرانیتوئید مورد پژوهش در محیط آتشفشانی (VAG) باشد.