سنگ‌نگاری و ژئوشیمی گرانیتوئید مکسان، جنوب آتشفشان بزمان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی دانشگاه آکیتا، ژاپن

doi
چکیده

گرانیتوئید مکسان بخشی از مجموعه گرانیتوئید بزمان است که در فاصله 140 کیلومتری شمال­غرب شهرستان ایرانشهر، جنوب­شرق ایران واقع شده است. سنگ­های این توده متشکل از گرانیت، گرانودیوریت، کوارتز مونزودیوریت، مونزودیوریت، دیوریت و گابرو است که به درون سنگ­های قدیمی­تر از قبیل شیل، ماسه­سنگ و سنگ­آهک (سازند سردر) به سن کربنیفر و آهک و دولومیت (سازند جمال) به سن پرمین نفوذ کرده است. کانی­های اصلی سازنده این سنگ­ها، کوارتز، فلدسپار پتاسیم، پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت و کانی­های فرعی اسفن، زیرکن، آپاتیت، مگنتیت و ایلمنیت است. توده گرانیتوئید مکسان ماهیت متاآلومین تا کمی پر آلومین دارد و ویژگی­های گرانیت­های کالک آلکالن نوع I را نشان می­دهد. دامنه وسیع اکسید سیلیسیوم نمونه­ها (76-47 درصد وزنی)، A/CNK پایین، Na2O>K2O، غنی­شدگی عناصر نادر خاکی سبک (LREE) و بی­هنجاری منفی Nb و Ti وابستگی آن­ها را به کمان ماگمایی وابسته به فرورانش تایید می­کند. به نظر می­رسد گرانیتوئید مکسان حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس به زیر بلوک لوت و نیز تشکیل گرانیتوئید مورد پژوهش در محیط آتشفشانی (VAG) باشد.