ناهمگونی شدت بیماری زایی استرین‌های Ralstonia solanacearum جدا شده از مزارع سیب‌زمینی استان همدان.

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 استاد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2024.365942.367
چکیده

چکیده:بیماری پژمردگی باکتریایی سیب­زمینی ناشی از Ralstonia solanacearum یکی از بیماری­های زیانبار در استان همدان است. تولید پلی­ساکارید خارج سلولی مهمترین عامل بیماریزایی این باکتری است. برای بررسی ناهمگونی شدت بیماریزایی استرین­های بیماریز، نمونه­های گیاهی مشکوک به آلودگی از مناطق سیب­زمینی کاری گردآوری شد. در آزمایشگاه از نمونه­های آلوده استرین­های باکتری روی محیط کشت نوترینت آگار(NA) دارای تری­فنیل تترازولیوم کلراید  (TTC)جداسازی شد. غربالگری باکتری­های جدا شده بر پایه ظاهر کلنی، واکنش فوق حساسیت روی توتون و فعالیت تیروزینازی انجام شد و تعداد 63 استرین باکتریایی برگزیده و ویژگی­های فنوتیپی مهم آن­ها بررسی شد. برای برگزیدن نماینده­های استرین­های باکتریایی در پژوهش گلخانه­ای، واکنش فوق حساسیت روی توتون و بیماری زایی روی سیب زمینی و شمعدانی برای همه استرین‌ها بررسی شد. سپس الگوی پروتئین­های محلول سلولی الکتروفورز شده استرین­ها در ژل پلی اکریل آمید بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشتر استرین­ها روی توتون واکنش فوق حساسیت نشان داده و روی سیب­زمینی و شمعدانی بیماری زا بودند و الگوی پروتئینی نسبتا یکسانی داشتند. در آزمایشی جداگانه استرین­های باکتریایی بر پایه شدت بیماری زایی روی برگ شمعدانی گروه بندی و داده های به دست آمده با نرم افزار SAS آنالیز شد. سرانجام بر پایه ویژگی­های ظاهری و فنوتیپی، الگوی پروتئین های محلول سلولی الکتروفورز شده، بیماری زایی در شمعدانی و واکنش فوق حساسیت روی توتون، تعداد 10 استرین نماینده برای بررسی ناهمگونی شدت بیماریزایی روی سیب زمینی و گوجه فرنگی در گلخانه برگزیده شدند. در شرایط گلخانه بیماریزایی استرین­های برگزیده روی سیب زمینی و گوجه فرنگی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که استرین های به کار گرفته شده از نظر شدت بیماری زایی در هر دو گیاه سیب زمینی و گوجه فرنگی ناهمگون بوده و تفاوت معنی‌دار داشتند. استرین­های آزمایش شده بر پایه تاثیر روی ویژگی­های رشد مانند اپی­ناستی، وزن بوته، وزن تر و خشک اندام بالایی و ریشه در مواردی تا پنج گروه آماری بودند. این یافته مهم می­تواند دیدگاه ما را در مورد مدیریت کنترل بیماری پژمردگی باکتریایی این دو محصول بسیار مهم بر پایه استفاده از ارقام مقاوم یا متحمل و کنترل تلفیقی روشن تر نموده و دریچه نوینی را به روی ما بگشاید و در کنترل کارآمد بیماری به ما کمک کند.