طراحی مدل ساختاری-تفسیری برای چالش های اثرگذار در مدیریت بلایا
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
شهرهای بزرگ در کشور ایران با خطرات مانند سیل و رانش زمین، مشکلات ناشی از آب و غذا و جامعه مواجه هستند. چالشهایی در چرخه مدیریت بلایا وجود دارد که مانع از آمادگی و پاسخ عملیاتی مناسب در خطرات میشود که درک آن برای مدیران بسیار مهم است. هدف مقاله، طراحی مدل ساختاری-تفسیری برای شناسایی و تحلیل روابط میان چالشهای اثرگذار در مدیریت بلایا است. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات توصیفی-اکتشافی است. مدیران سازمان مدیریت بحران شهر تهران و اساتید دانشگاهی به تعداد 15 خبره جامعه تحقیق را تشکیل میدهند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. چالشها با مطالعهی اسنادی و مصاحبه با خبرگان، شناسایی و سپس با روش دلفی فازی بومیسازی شد. سپس با طراحی پرسشنامهای، میزان تأثیر چالشها بر یکدیگر توسط خبرهها مشخص و مدل ساختاری-تفسیری طراحی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که چالشهای مدیریت بلایا به طور کلی در هفت دسته اصلی عوامل فناوری، عوامل اجتماعی، عوامل محیطی، عوامل سیاسی، عوامل قانونی، عوامل اقتصادی، عوامل عملیاتی/مدیریتی، و عوامل نهادی مربوط میشوند. نتایج مدل ISM نشان داد که چالشهای «توجه نکردن به عوامل اجتماعی هنگام ایجاد قوانین» از عوامل قانونی و «درک ضعیف عوامل مرتبط با محیط» از عوامل محیطی بیشترین قدرت هدایت را دارند و بسیار تاثیرگذار هستند. بنابراین، مدیران باید حل این چالش ها را برای برنامهریزی بهبود فرآیند چرخه مدیریت بلایا در اولویت قرار دهند.
