فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش باهدف ارزیابی امکان‌سنجی کشت گیاه هالوفیت سالیکورنیا (Salicornia spp) در اقلیم نیمه‌خشک و سرد زنجان، شناسایی روش بهینه آماده‌سازی بستر و انتخاب اکوتیپ مناسب انجام شد. پنج روش مختلف کشت با تمرکز بر ترکیب بذر و بسترهای متفاوت آزمایش گردید. نتایج نشان داد که روش کاشت بذر مخلوط با ماسه‌بادی و کود دامی (نسبت 3:1) در شیارهای کم‌عمق، با دستیابی به نرخ جوانه‌زنی 95 درصد (میانگین تکرارها: 93 درصد، 96 درصد، 96 درصد)، بهترین عملکرد را در خاک سنگین و فشرده منطقه داشت. این روش با بهبود تهویه و نفوذپذیری خاک، شرایط مطلوبی برای استقرار گیاه فراهم کرد، درحالی‌که روش‌های دیگر (با جوانه‌زنی 2 تا 15 درصد) به دلیل فشردگی خاک یا پوشش نامناسب، موفقیت محدودی داشتند. در بخش مقایسه اکوتیپ‌ها، سه اکوتیپ بوشهر، مرکزی و گرگان در شرایط اقلیمی زنجان ارزیابی شدند. اکوتیپ بوشهر در شاخص‌های کلیدی رشد برتری داشت؛ ارتفاع گیاه 17 سانتی‌متر (36 درصد بیشتر از مرکزی با 12/5 سانتی‌متر، مشابه گرگان با 17/5 سانتی‌متر)، سطح پوشش برگ 17 سانتی‌متر مربع (70 درصد بیشتر از مرکزی با 10 سانتی‌متر مربع، 21 درصد بیشتر از گرگان با 14 سانتی‌متر مربع) و بیوماس خشک 5/5 گرم (69 درصد بیشتر از مرکزی با 3/25 گرم، 22 درصد بیشتر از گرگان با 4/5 گرم). تحلیل واریانس یک‌طرفه تفاوت‌های معنادار آماری را در تمامی پارامترها تأیید کرد ( p <0/01)، این یافته‌ها نشان‌دهنده سازگاری بالای اکوتیپ بوشهر با شرایط سرد و نیمه‌خشک زنجان است که آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای کشت پایدار و احیای اراضی شور تبدیل می‌کند. استفاده از سالیکورنیا در این مناطق می‌تواند با بهره‌گیری از آب‌شور، به توسعه کشاورزی پایدار و تولید علوفه یا روغن خوراکی کمک کند. پیشنهاد می‌شود تحقیقات تکمیلی بر بهینه‌سازی مدیریت کشت، بررسی اثرات بلندمدت شوری و دما و توسعه ژرم‌پلاسم بهبودیافته متمرکز شود تا تجاری‌سازی این گیاه در اقلیم‌های مشابه تسهیل گردد.