بررسی نقش تعاملات و پیامدهای آن در روابط درون‎ مدرسه ‎ای بر من حرفه ‏ای دانشجومعلمان کارورز

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران. ایران، 0000000207088020

2 استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران. ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران. ایران، 0000000334510028

4 استادیار، گروه آموزشی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران. ایران، 0009000715431689

doi
10.48310/tpd.2024.16586.1673
چکیده

پیشینه و اهداف: هدف از این پژوهش بررسی پیامدهای تعاملات درون‎ مدرسه ای، بر من حرفه ‏ای دانشجومعلمان کارورز دانشگاه فرهنگیان بود. روش‌ها‌: پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی است. روش پژوهش این مطالعه، کیفی از نوع نظریه داده ‏بنیاد است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش، شامل کلیه دانشجومعلمان ترم­ های پنج تا هشت رشته آموزش ابتدایی استان­های کهکیلویه‎ وبویراحمد، خوزستان، فارس، چهارمحال‌وبختیاری و اصفهان بود که در حال گذارندن کارورزی­های 1 تا 4 بودند. از این تعداد با 20 نفر (از هر استان، چهار داوطلب علاقه‌مند و شهره علمی دانشگاه، دو نفر خانم و دو نفر آقا) از دانشجویان مصاحبه شد و 120 گزارش کارورزی (از بهترین و کامل­ ترین گزارش‎ها با توجه به نظر استادان راهنمای کارورزی و معرفی ایشان) هم مورد بررسی قرار گرفت. در انتخاب دانشجویان مشارکت­ کننده و گزارش‎های کارورزی، از دو نوع نمونه‌گیری هدفمند و نظری استفاده شد. ابزار گردآوری داده­ ها عبارتند از: مصاحبه­ های عمیق و گزارش‎های کارورزی یک تا چهار دانشجومعلمان. در این پژوهش برای تأیید درستی نتایج، گزارش نهایی، یعنی آنچه تولید و اصلاح شد، به شرکت‌کنندگان برگردانده و به آنان فرصت اظهارنظر درباره‌ یافته­ ها داده شد. برای افزایش قابلیت اعتماد و اعتبار درونی، از روش‌ کنش متقابل سه ­گانه استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها در نظریه زمینه ­ای از کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی استفاده شد. یافته‌ها: یافته ­های این پژوهش به‌طورکلی نشان داد که نقش و پیامد تعاملات مثبت، منجر به استخراج پنج صلاحیت حرفه ‏ای معلمی و نقش و پیامد تعاملات منفی، منجر به استخراج پنج خصیصه عدم صلاحیت من حرفه ‏ای معلمی شد. نتیجه‌گیری: صلاحیت‌ها و شایستگی­ های حرفه‏ ای معلمی عبارتند از: شایستگی­ های اخلاق معلمی، شایستگی ­های تعهد حرفه ‏ای، مهارت و عملکرد حرفه ‏ای، انگیزه و علاقه و شوق ذاتی معلمی و منش و سرشت معلمی. عدم صلاحیت­ ها در زمینه من­ حرفه ‏ای معلم نیز عبارتند از: عدم صلاحیت ­اخلاقی، عدم صلاحیت تعهد حرفه ‏ای، عدم مهارت و عملکردحرفه ‏ای، عدم انگیزه و علاقه ذاتی به معلمی و عدم سرشت و منش‌معلمی.