ارزیابی چرخه حیات و جداسازی آلودگی- رشد صادرات خرما در ایران

نویسندگان

1 دانشجو دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

3 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

4 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

5 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.

6 استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22034/emj.2025.730332
چکیده

جمعیت جهان روبه رشد بوده و تقاضای جهانی برای غذا در حال افزایش است، لذا افزایش عرضه مواد غذایی اهمیت بالایی دارد. این افزایش در بخش کشاورزی و صادرات محصولات مختلف با استفاده بیشتر از نهاده‌های کشاورزی همراه بوده و افزایش مصرف نهاده‌ها به‌خصوص نهاده‌های شیمیایی منجر به آلودگی زیست محیطی خواهد شد. با توجه به این که محیط‌زیست یکی از مؤلفه‌های اصلی در سیاست‌های کلان جهانی بوده و بسیاری از مؤلفه‌های دیگر را تحت تأثیر قرار داده؛ مهم‌ترین عامل و پیش نیاز بسیاری از فعالیت‌ها در سطح کلان، سازگاری با محیط‌زیست است. در پژوهش حاضر به‌منظور کمی‌سازی اثرات زیست محیطی تولید خرما با استفاده از روش ارزیابی چرخه حیات، از داده‌ها و اطلاعات موجود در جهاد کشاورزی استان‌های عمده تولید کننده خرما برای سال‌های 1391 تا سال 1400 استفاده شد. این آمار وارد نرم افزار سیماپرو شده و برای هر سال میزان آلایندگی نهاده‌ها مشخص شد. پس از آن با استفاده از شاخص جداسازی تاپیو، جداسازی آلودگی از رشد صادرات محاسبه شد. نتایج نشان داد، در سال‌های 93-1392 و 97-1396 جداسازی قوی منفی در شش سال جداسازی ضعیف برای صادرات خرما رخ داده و در سه سال جداسازی ضعیف منفی اتفاق افتاده است. می‌توان گفت، مصرف کودها در تولید خرما، بالاترین آلودگی را تولید می‌کند. لذا با استفاده از کودهای ارگانیک و مصرف کردن کمتر کودهای شیمیایی می‌توان آلودگی ناشی از در تولید این را محصول کاهش داد.