فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق خشک و نیمه‌خشک از گسترده‌ترین مناطق زمین بوده و به دلیل شرایط نامساعد اقلیمی امکان رشد و استقرار گیاهان حساس به شرایط محیطی در آن‌ها فراهم نیست. در این مناطق حضور گونه‌های درختی و درختچه‌ای به‌عنوان پرستار نقش مهمی در بهبود شرایط استقرار سایر گیاهان دارد. هرچند، اثرات متقابل عوامل محیطی از قبیل شیب و نوع گونه‌های گیاهی مختلف بر تنوع و روابط زیستی گیاهان علفی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نمونه‌برداری از پوشش علفی در زیر تاج گونه‌های کنار و رملیک در سه موقعیت مختلف میانه تصویر تاج، انتهای تصویر تاج و 2 متر خارج از تصویر تاج درختان در دو کلاس شیب کمتر از 10 درصد و بیش از 25 درصد در فصل بهار انجام شد. سپس شاخص‌های تنوع شانون وینر، سیمپسون، غنای مارگالف و یکنواختی پایلو محاسبه گردید. به‌منظور تعیین نوع روابط ‌زیستی (تسهیلی، خنثی یا رقابت)، شاخص نسبی روابط ‌زیستی محاسبه شد. نتایج نشان دادند که در هر دو گونه بالاترین مقادیر تنوع شانون-وینر، سیمپسون و غنای مارگالف در زیر تاج ثبت شد. همچنین نتایج نشان دادند که شیب زمین تأثیر معنی‌داری بر یکنواختی گونه‌ای دارد (0/05 P <)، به‌طوریکه در گونه کنار، بیشترین مقدار این شاخص در شیب کمتر از 10 درصد مشاهده گردید. علاوه‌بر این، شیب تأثیر معنی‌داری بر شاخص نسبی روابط ‌زیستی نشان دادند، به‌طوریکه در گونه کنار و رملیک بیشترین مقدار این شاخص در شیب کمتر از 10 درصد مشاهده شد. بر اساس نتایج حاصل از مقایسه میانگین‌ها مشاهده گردید که رابطه گونه‌های کنار و رملیک با پوشش علفی زیراشکوب دارای اثر تسهیلی است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که وجود پوشش کنار و رملیک در مناطق نیمه‌خشک و بیابانی اهمیت ویژه‌ای در حفظ و ایجاد تنوع در پوشش علفی دارد. این نتیجه اهمیت انتخاب گونه مناسب را برای حفظ تنوع زیستی در جنگلکاری خاطرنشان می‌‌سازد.