فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات کاربری/پوشش اراضی ناشی از توسعه فعالیت‌های انسانی یکی از مهم‌ترین تهدیدات شناخته شده در مناطق تحت حفاظت و به‌ویژه پارک‌های ملی می‌باشند. این تغییرات منجر به کاهش یکپارچگی زیستگاه و تنوع زیستی در این ‏اکوسیستم‌های طبیعی و منحصربه‌فرد شده است. در مطالعه حاضر به بررسی تغییرات مکانی-زمانی طبقات ‏کاربری‌/پوشش اراضی پارک ملی لار با استفاده از تصاویر چند طیفی مجموعه ‏Landsat‏ در بازه‌های زمانی 1989-2023 پرداخته شد. علاوه براین، به‌منظور ‏ارزیابی تغییرات ساختار زیستگاه، سنجه‌های سیمای ‏سرزمین (مساحت کلاس، درصد مساحت کلاس‎، تعداد لکه، کل لبه، میانگین شاخص شکل، میانگین نزدیک‌ترین همسایگی و متوسط اندازه لکه) و روند تغییرات آن‌ها در طی سال‌های مورد مطالعه، بررسی شد. بدین ترتیب به‌طور همزمان به بررسی روند تغییرات مکانی-زمانی و اثرات آن بر از هم‌گسیختگی و تهدید پهنه‌های حفاظتی ‏پرداخته شد. مطابق نتایج، مراتع کم تراکم به میزان 1749 هکتار بیشترین روند افزایشی را طی سال‌های 1989 تا 2023 نشان می‌دهند. در مقابل مراتع پرتراکم به میزان 979 هکتار بیشترین روند کاهشی را در بین طبقات کاربری/پوشش اراضی به خود اختصاص داده است. ‏همچنین در پارک ملی لار از بین سنجه‌های مورد مطالعه، سنجه مساحت کلاس (سطح ‏مراتع پر تراکم) طی این سال‌ها با 979 هکتار از بیشترین روند کاهشی برخوردار است، در حالی که سنجه کل ‏لبه (سطح مراتع پر تراکم) با مساحت 280420 هکتار بیشترین روند افزایشی را نشان می‌دهد که حاکی از کاهش یکپارچگی در ساختار زیستگاه، اندازه لکه‌ها و ‏از طرف دیگر افزایش تعداد و ‏پراکندگی آن‌ها است. احیای اتصالات و حفظ کریدورها در بین لکه‌های زیستگاهی، ‏راهبردهای مؤثری برای کنترل ‏تکه تکه شدن زیستگاه و نابودی اکوسیستم‌های طبیعی است که این امر مستلزم ‏ارزیابی میزان تغییرات و یکپارچگی زیستگاه در ‏منطقه است. با توجه به نتایج به‌دست آمده ارزیابی تغییرات ساختاری و از هم‌گسیختگی زیستگاه حاکی از کاهش یکپارچگی و تهدید تنوع زیستی در این منطقه می‌باشد که می‌بایست به‌منظور مدیریتی منسجم و یکپارچه مورد توجه برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران قرار گیرد.