بررسی ترکیب و تنوع جوامع باکتریایی در خاکهای پیرامون معادن کرومیت در جنوب استان کرمان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
2 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
3 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
doi
10.22034/emj.2025.728063چکیده
آلودگى خاک به فلزات سنگین، بهعنوان یکى از مهمترین آلایندهها در طبیعت محسوب مىشود. فلزات سنگین موجود در خاک نهتنها توسط گیاهان جذب و وارد زنجیره غذایى مىشوند، بلکه ممکن است با ورود به آبهاى سطحى و زیرزمینى، سلامتى موجودات زنده و تنوع زیستی جانداران خاکزی را به خطر بیاندازند. مطالعه حاضر با هدف بررسی ترکیب و تنوع جوامع باکتریایی در خاکهای پیرامون معادن کرومیت جنوب استان کرمان انجام شد. شناسایی باکتریهای مقاوم به کروم با روش مولکولی مبتنی بر واکنش زنجیرهای پلیمراز و تعیین توالی قطعات ژن 16S rDNA صورت گرفت. طبق نتایج، 15 جدایه باکتری مقاوم به کروم از مناطق مورد مطالعه جداسازی شد. بررسی نتایج تعیین توالی قطعات ژن 16S rDNA نشان داد که این جدایههای باکتریایی بیشتر به جنس باسیلوس تعلق داشتند. این جنس از باکتریها بهدلیل داشتن اسپور در برابر بسیاری از مواد ضد باکتریایی، حرارت، خشکی، یخزدگی، سموم شیمیایی، فلزات سنگین و دیگر فاکتورهای مضر محیطی مقاومت نشان میدهند. همچنین با استفاده از آنالیز متاژنوم با روش توالییابی نسل جدید ترکیب جوامع باکتریایی خاک بین دو نمونه غیرمعدنی و معدنی بررسی شد. نتایج توالییابی نسل جدید نشان داد که ترکیب و تنوع جوامع باکتریایی خاک بین دو نمونه غیرمعدنی و معدنی تفاوت معنیداری دارد. بهطوریکه نتایج نشان داد شاخص تنوع آلفا (براساس تعداد کل واحدهای تاکسونومیک عملیاتی) در نمونه معدنی بیشتر از غیرمعدنی میباشد. همچنین تنوع بتا که نمایگر تنوع بین دو نمونه هست بهوسیله آنالیز تحلیل مختصات اصلی انجام شد که نتایج نشان داد ترکیب جوامع باکتریایی در بین دو نمونه غیرمعدنی و معدنی متفاوت است. از آنجایی که روش توالییابی نسل جدید بهکار رفته در این پژوهش در مقایسه با سایر روشهای مبتنی بر واکنش زنجیرهای پلیمراز، با سرعت و دقت بیشتری به بررسی ژنوم یک نمونه محیطی میپردازد و همچنین راحتتر و دارای انحراف کمتر میباشد، جهت مقایسه ترکیب جوامع باکتریایی خاک بین تیمارهای مختلف پیشنهاد میشود.