فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجا که تغییر اقلیم نقش حیاتی در تغییر ساختار اکوسیستم‌های طبیعی دارد، لازم است چگونگی وقوع آن را با جزئیات بیشتری مورد مطالعه قرار داد. پژوهش حاضر با هدف تهیه نقشه رخداد پراکنش فعلی (حال حاضر) و پراکنش بالقوه آینده (برای سه دهه آینده) گونه Bromus tomentellus، بر اساس دو مدل هشدار اقلیمی شامل سناریوی خوش بینانه (RCP 4.5) و سناریوی بدبینانه (RCP 8.5) و جابجایی آن در عرض‌های جغرافیایی در سطح مراتع استان تهران مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا با استفاده از داده‌های ایستگاه‌های سینوپتیک داخل و مناطق مجاور استان تهران، پایگاه داده‌ها شامل متغیرهای بارش، دمای شبانه، دمای روزانه و متوسط دما تشکیل و 19 سنجه اقلیمی محاسبه شد. همچنین با استفاده از مدل رقومی ارتفاع با دقت 30 متر، سه متغیر فیزیوگرافی شامل شیب، جهت و ارتفاع تهیه شد. سپس با استفاده از نقشه‌های بهنگام شده طرح شناخت مناطق اکولوژیک و بازدیدهای میدانی، نقاط حضور و غیاب گونه Bromus tomentellus Boiss مشخص شد. با استفاده از رگرسیون لجستیک، پراکنش این گونه در منطقه مورد بررسی مشخص شد و با نرم افزار SPSS مدل‌سازی شده و سپس نقشه‌ها در محیط نرم افزاری ARC GIS ترسیم شد. برای تهیه نقشه پراکنش فعلی گونهBromus tomentellus از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی استفاده شد و سپس بر اساس داده‌های استخراج شده از پایگاه Worldclime، نقشه پراکنش آینده گونه Bromus tomentellus Boiss برای سال 2050 تحت سناریوهای اقلیمی خوش بینانه (RCP 4.5) و بدبینانه (RCP 8.5) تولید شد. نتایج حاصل از مدل‌سازی در تحقیق حاضر نشان داد، گونه Bromus tomentellus در شرایط کنونی در ارتفاع 2700-1600 متر قرار گرفته است، در حالی که در سناریو خوش بینانه (RCP 4.5) و سناریو بدبینانه (RCP 8.5) در ارتفاع بالاتر از 2500 متر حضور می‌یابد و از وسعت آن خصوصاً در سناریو بدبینانه کاسته شده و به حاشیه‌های شمالی و شرقی کشیده خواهد شد. اما در شرایط حال حاضر، در بخش‌های مرکزی استان تهران که ارتفاعی حدود 2700-1600 متر دارند، مشاهده می‌گردد. بنابراین بررسی پراکنش گونه Bromus tomentellus تحت سناریوی بدبینانه که شدیدترین تغییرات اقلیمی را پیش‌بینی می‌کند، حاکی از این است که گستره پراکنش گونه برای جبران افزایش درجه حرارت به سمت ارتفاعات جابه‌جا خواهد شد.