سرزمین ایران در اندیشه و آثار نظامیگنجوی
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز
2 استادیار بخش تاریخ دانشگاه شیراز
doi
10.22103/jis.2018.10851.1763چکیده
چکیده چکیده نظامیگنجوی در آثار خود به ویژه در اسکندرنامه توجه زیادی به نام ایران نمودهاست و ایران را مهمترین بخش فرمانروایی اسکندر و اوج فتوحات او ذکر میکند. جایگاه ایرانزمین در نزد نظامیگنجوی، به عنوان سرزمینی مطرح میشود که دل هفت اقلیم و مهمترین بخش آن است و هر کس که بر این سرزمین چیره گردد، بهترین بخش زمین را متصرف گشتهاست. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی فراهم آمدهاست و یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که نظامیگنجوی، در سرزمینی(قفقاز) ساکن بود که اقوام گوناگون با فرهنگهای مختلف در کنار هم گردآمدهبودند و در زمانهای زندگی میکرد که نفوذ ترکان و اعراب همچنان ادامه داشت و مهمتر آن که مرزهای سیاسی ایرانزمین مدت زمان زیادی بود که از بین رفته و حکومتهای محلی جای آن را گرفتهبودند؛ بنابراین وظیفه خود دانست تا با توجه به اینکه مدت نسبتاً زیادی از سرودن شاهنامه به وسیله فردوسی میگذشت، باردیگر مسئلۀ هویت سرزمینی ایران را از لحاظ کیفی در خلال داستانهای عاشقانه و افسانهای بیانکند و اندیشه ایرانیان را متوجه تمرکز سیاسی و بازگشت به مرزهای ایران پیش از اسلام نماید. نمود مسئلۀ هویت سرزمینی در هفتپیکر و اسکندرنامۀ نظامی از جایگاه برتری نسبت به دیگر آثار نظامیگنجوی برخوردار است. واژه های کلیدی: هویت سرزمینی، ایران، نظامیگنجوی، فردوسی، اسکندرنامه، هفتپیکر