فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به بررسی تغییرات پوشش گیاهی کف و تنوع زیستی در سایت جنگلی جیش‌آباد زنجان طی سه سال متوالی (۱۴۰۰–۱۴۰۲) پرداخته است. با استفاده از ریز قطعه ‌نمونه‌های دائمی، داده‌های مربوط به درصد پوشش گیاهی، خزه‌ها، بوته‌ها، لاشبرگ، خاک لخت، بیرون‌زدگی سنگی و فرسایش خاک جمع‌آوری و با آزمون‌های آماری مانند فریدمن و آنالیز واریانس تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که تنوع گونه‌ای و تراکم گیاهی در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال‌های قبل در منطقه بهبود یافته است. همی‌کریپتوفیت (۵۸ درصد) و کامه‌فیت‌ها (۱۹ درصد) بیشترین سهم را در ترکیب فلور منطقه داشتند، درحالی‌که تروفیت‌ها در سال ۱۴۰۲ افزایش معناداری نشان دادند. پوشش کل گیاهی از 24/95 درصد در سال ۱۴۰۰ به 35/2 درصد در سال ۱۴۰۱ افزایش یافت، اما در سال ۱۴۰۲ به29/04 درصد کاهش پیدا کرد. پوشش خزه‌ها از 1/37 درصد به 0/12 درصد کاهش یافت که احتمالاً ناشی از کاهش رطوبت خاک است. خاک لخت از 39/59 درصد در سال ۱۴۰۰ به 45/85 درصد در سال ۱۴۰۲ افزایش یافت که نشان‌دهنده خطر فرسایش است. همچنین، فرسایش خاک از وضعیت مطلوب در سال ۱۴۰۰ به وضعیت نگران‌کننده در سال‌های 1401 و 1402 کرد. یافته‌ها حاکی از آن است که پوشش گیاهی منطقه تحت تأثیر عوامل اقلیمی و انسانی دچار نوسانات شده است. بهبود موقت پوشش در سال ۱۴۰۱ و کاهش آن در سال ۱۴۰۲، ضرورت مدیریت تطبیقی و اقدامات حفاظتی مانند کنترل چرای دام، احیای پوشش خزه‌ها و مدیریت رواناب‌ها را آشکار می‌سازد. این مطالعه بر اهمیت پایش و برنامه‌ریزی علمی برای حفظ تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم‌های جنگلی تأکید دارد.