مدل‌سازی پراکنش جغرافیایی رویشگاه گونه گون گزی (Astragalus adscendens) با روش آنالیز تحلیل سلسله مراتبی در منطقه ایوشان، خرم‌‌آباد

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه مهندسی منابع طبیعی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.

doi
10.22034/emj.2025.725076
چکیده

شناخت قدرت تولید بالقوه رویشگاه‌های مرتعی از نظر برنامه‌ریزی‌های مدیریت مراتع حائز اهمیت است و عدم شناخت دقیق این امر باعث اشتباه در برآورد واقعیت‌ها و در نتیجه اشتباه در برنامه‌ریزی‌ها خواهد بود. در این پژوهش به بررسی رویشگاه‌های بالقوه گون گزی (Astragalus adscendens) در حوزه آبخیز ایوشان در استان لرستان با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و به کارگیری سیستم اطلاعات جغرافیایی پرداخته شده است. ابتدا مهمترین عوامل موثر در رویش گون گزی شامل؛ عامل توپوگرافی، خاک و اقلیم شناسایی گردید. با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی درجه اهمیت هر یک از این عوامل تعیین گردید و با کمک نرم افزار Expert Choice عوامل اکولوژیکی شناسایی شده به صورت زوجی مقایسه و وزن‌دهی شد. در مرحله بعد لایه‌های وزن‌دهی شده در نرم افزار ArcGIS 9.3 تهیه گردید. سپس با روی هم گذاری لایه‌ها، منطقه از نظر رویش گون گزی در چهار طبقه، بدون مطلوبیت (N)، مطلوبیت کم (S3)، مطلوبیت متوسط (S2) و مطلوبیت خوب (S1) طبقه‌بندی گردید. نتایج نشان داد که مساحت2153/82 هکتار (17/5 درصد) فاقد مطلوبیت، مساحت با مطلوبیت کم برابر با 4105/66 هکتار (33/35 درصد)، همچنین مساحت با مطلوبیت متوسط برابر با 4334/78 هکتار (35/40 درصد) و در نهایت مساحت با مطلوبیت خوب برابر با 1620/16 هکتار (13/75 درصد) را دارد. در مجموع بیش از 80 درصد مساحت منطقه، شرایط لازم برای رویش گون گزی دارد.