تحلیل روند تغییرات شاخص‌های حدی دما و آشکارسازی تغییر اقلیم (مطالعه موردی: شهرستان نجف آباد، استان اصفهان)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مرتع، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 استادیار، گروه مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

4 دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22034/emj.2025.725281
چکیده

چکیدهدر دهه‌های اخیر، تشدید حدی‌های دما منجر به تلفات و خسارات در حوزه اجتماعی-اقتصادی و زیست‌محیطی شده است. در این راستا، تحلیل روند تغییرات شاخص‌های حدی دما می‌تواند سیاستگذاران، تصمیم‌گیران و مدیران اجرایی را برای برنامه‌ریزی مقابله با چالش تغییر اقلیم و مواجهه با تغییرات حدی یاری رساند. هدف این مطالعه آشکارسازی وقوع تغییراقلیم با استفاده از تحلیل روند تغییرات شاخص‌های حدی دما در شهرستان نجف‌آباد می‌باشد. به این منظور، داده‌های روزانه دما از آمار و اطلاعات هواشناسی ثبت‌شده در ایستگاه سینوپتیک شهرستان نجف‌آباد از سال 2003 تا 2022 از سایت سازمان هواشناسی استخراج شدند. روندکلی تغییرات 18 شاخص حدی دما بررسی و تحلیل شدند. کلیه تجزیه و تحلیل‌ها با استفاده از نرم افزار RClimdex و MAKESENs انجام شد. نتایج نشان داد کلیه شاخص‌های دمایی گرم شیب مثبت داشتند. از میان شاخص‌های دمایی سرد، تعداد روزهای یخی، تعداد روزهای سرد و تعداد شب‌های سرد، تعداد روزهای یخبندان و تداوم دوره سرد، شیب منفی و روند کاهشی داشتند. شاخص‌های کمینه دمای بیشینه روزانه و کمینه دمای کمینه روزانه شیب مثبت و روند افزایشی داشتند. باتوجه به این نتایج، می‌توان نتیجه‌گیری کرد پدیده تغییراقلیم در این منطقه رخ داده است. این مطالعه پیشنهاد می‌کند تحلیل داده‌های دما در سایر مناطق نیز مورد بررسی قرار گیرد. علاوه‌بر این، ترکیب و مقایسه نتایج داده‌های هواشناسی طولانی مدت با ادراک جوامع محلی آسیب‌پذیر و متاثر از تغییراقلیم، ضمن درک بهتری از وقوع تغییراقلیم، می‌تواند به عنوان الگویی برای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی بهتر مورد توجه قرار گیرد.واژگان کلیدی کلیدی: تغییر اقلیم، شاخص‌های حدی، دما، تحلیل روند، آشکارسازی، نجف آباد