فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چنان­که بسیاری از پژوهندگان کیش مانی اشاره داشته­اند، مانی از اندیشه­های گنوسی متأثّر بوده­است و مطالعۀ متن­ها و باورهای گنوسی­مانوی، ویژگی­هایی همانند را میان مانویان و گنوسیان آشکار می­کند. در پژوهش پیش­ِ رو، یکی از همین همانندی­ها، یعنی شباهت جایگاه مریم مجدلیّه را در متن­های گنوسی (انجیل­های توماس، حقیقت، فیلیپ، مریم و...) و متن­های مانوی، با تکیه بر متن پارتی M6281+M6246 بررسی می­کنیم. در پایان درخواهیم یافت همان­گونه که گنوسیان مریم را بزرگ می­دارند و او را جانشین حقیقی و نخست­دیدارکننده با عیسی در پس از رستاخیز می­دانند، در متن مانوی نیز مریم نخستین کسی است که پس از برخاستن از گور با عیسی دیدار می­کند و بر حواریون و ازجمله پطرس که در مسیحیّت رسمی جانشین عیسی است، رازِ جهان را آشکار می­کند. در این متن مریم را آموزگار حواریون و جانشین عیسی می­یابیم.