سیر تطوّر مراسم باران خواهی در منطقۀ دشت خاک زرند

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور

2 دانشیار دانشگاه پیام نور

doi
10.22103/jis.2018.2106
چکیده

دهستان دشت خاک در فاصلۀ 30 کیلومتری از شهرستان زرند، 105 کیلومتری مرکز استان کرمان و در جهت جغرافیایی شمال شرقی آن قرار دارد. یکی از اهّم مشکلات منطقۀ کویری دهستان دشت خاک، خشک‌سالی و بی‌آبی است. مراسم باران­خواهی که خاستگاه آن مناطق کم­باران و خشک است، بیانگر نوعی ناتوانی انسان در مقابل قوای طبیعی است. با توجه به این‌که خشک‌سالی و کم‌بارانی در اکثر مناطق ایران حاکم بوده و مردم در تغییر شرایط موفقیت چندانی نداشته­اند، نمایش‌های آیینی باران­خواهی پا به عرصه‌های اجتماعی گذاشته، نوعی تسکین روحی و اجتماعی را در جامعه حاکم ساخت. مراسم باران­خواهی دهستان دشت خاک با تفاوت‌های قابل‌توجه نسبت به مراسم مشابه و سیر تکاملی منحصربه‌فرد و خاص خود، با تمام رسوم باران­خواهی در ظاهر متفاوت است، اما در باطن یک هدف و حقیقت را دنبال می‌کند که همانا نزول باران است. مقالۀ حاضر تلاش دارد تا به شکل توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر ابزار کتابخانه‌ای، به سیر تکاملی مراسم باران­خواهی و نمادهای مرتبط با آن در منطقۀ دشت خاک زرند کرمان بپردازد.