بررسی و تحلیل متون منسوب به جاماسب

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی دانشگاه جورج آگوست گوتینگن آلمان

doi
10.22103/jis.2018.2107
چکیده

دو اثر جاماسب‌نامه و یادگار‌جاماسبی در برگیرندۀ پیش‌گویی‌های منسوب به جاماسب هستند. این دو متن همراه با متن زند‌بهمن‌یسن اصلی‌ترین منابع موجود در زمینۀ فرجام‌شناسی زرتشتی را تشکیل می‌دهند. متون جاماسب‌نامه و یادگار‌جاماسبی دارای بخش‌های مختلفی به فارسی‌میانه، پازند و فارسی بوده و در طول تاریخ دستخوش تغییر و تحولات زیادی شده‌اند. در این مقاله پس از بررسی ساختار کلی و محتوای بخش‌های گوناگون این دو متن، تحلیل‌هایی در راستای شناخت دقیق‌تر و روشن کردن سیر تحوّلات تاریخی و چگونگی گسترش این متون ارائه خواهد‌شد. تأثیر آمدن اعراب بر تکوین و شکل‌گیری برخی مطالب موجود در جاماسب‌نامه و یادگارجاماسبی، مقایسۀ برخی مطالب این دو متن با دیگر متن آخرت‌شناسانۀ فارسی میانه یعنی زند‌بهمن‌یسن و بررسی برخی مطالب اساطیری و رویدادهای تاریخی موجود در این متون و همچنین احتمال وجود نوعی وزن در جاماسب‌نامه از دیگر مواردی است که در این مقاله به آنها پرداخته‌خواهدشد.